کیفیت هوای تهران در مرداد؛ ثبت ۲۰ روز شرایط تنفسی مطلوب در پایتخت

بررسی آمارهای رسمی از وضعیت کیفیت هوای تهران نشان می‌دهد که شهروندان پایتخت در دومین ماه تابستان، ۲۰ روز با شاخص کیفی قابل قبول و ۱۱ روز با شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس را پشت سر گذاشتند.

کارنامه شاخص آلودگی در دومین ماه تابستان

بر اساس داده‌های سامانه‌های پایش، هوای پایتخت در نهمین روز مردادماه با رسیدن به شاخص ۱۴۵ آلوده‌ترین زمان ماه را رقم زد. در نقطه مقابل، روز هفدهم مرداد با ثبت عدد ۷۵ پاکیزه‌ترین شرایط جوی را برای پایتخت‌نشینان به همراه داشت.

بررسی نوع آلاینده‌ها آشکار می‌سازد که گاز ازن نقش اصلی را در شکل‌گیری روزهای آلوده ایفا کرده و مسبب ۸ روز وضعیت نامناسب بوده است. همچنین در ششم مردادماه، پایتخت شاهد افزایش هم‌زمان غلظت ازن و ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون در محدوده نامناسب برای افراد حساس بود.

مقایسه وضعیت آلودگی در سال‌های اخیر

بررسی روند چندساله نشان‌دهنده نوسان مستمر آلاینده‌ها در تابستان‌های تهران است:

• مرداد سال گذشته: ۱۵ روز شرایط قابل قبول، ۱۳ روز نامناسب برای گروه‌های حساس و ۳ روز ناسالم برای کلیه افراد.
• مرداد دو سال پیش: ۲۶ روز وضعیت نامناسب برای اقشار حساس و آلایندگی ترکیبی در ۱۸ روز.
• دوره‌های پیشین: حاکمیت متناوب گاز ازن و ذرات معلق به همراه نوسانات محسوس در شمار روزهای تنفس‌پذیر.

منشأ آلاینده‌های تابستانی و خطرات سلامتی

گاز ازن به عنوان یک آلاینده ثانویه، حاصل واکنش‌های شیمیایی ناشی از تابش شدید خورشید بر اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار است. گازهای خروجی از خودروهای فرسوده، موتورهای درون‌سوز و سوخت‌های غیراستاندارد صنایع، زمینه‌ساز اصلی تولید این گاز هستند.

افزایش غلظت ازن و ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون با کاهش ظرفیت تنفسی ریه‌ها، تشدید حملات آسم و بروز عوارض پایدار قلبی همراه است.

ساختار و سطوح شاخص کیفیت هوا

معیار سنجش روزانه کیفیت جوی (AQI) در قالب ۶ سطح طبقه‌بندی می‌شود:

بهبود مستمر کیفیت هوای تهران نیازمند بازنگری در مدیریت ترافیک شهری، نوسازی ناوگان فرسوده و کنترل دقیق منابع انتشار آلاینده‌های صنعتی در فصول گرم سال است.