رشد اقتصاد جهان و چرخش تاریخی به سوی آسیا؛ جایگاه ایران در نقشه جدید

رشد اقتصاد جهان در سال‌های پیش‌رو دستخوش دگرگونی ساختاری عمیقی خواهد شد؛ به گونه‌ای که تمرکز تولید ثروت از غرب فاصله گرفته و کشورهای آسیایی به پیشران‌های اصلی توسعه بدل می‌شوند.

انتقال کانون رشد اقتصاد جهان به سمت آسیا

بر اساس تازه‌ترین ارزیابی‌های بین‌المللی، میانگین افزایش تولید ناخالص داخلی کشورها تا سال ۲۰۳۰ کمتر از روندهای تاریخی گذشته خواهد بود. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد نرخ گسترش بازارها به حدود ۳.۳ درصد محدود شود که در قیاس با میانگین ۴ درصدی سه دهه اخیر افتی محسوس را نشان می‌دهد.

در این فضای رقابتی محدود، دو کشور آسیایی نقش پررنگ‌تری ایفا می‌کنند. چین و هند به تنهایی مسئولیت ایجاد بیش از ۳۳ درصد از کل توسعه مالی بین‌المللی را بر عهده خواهند داشت.

پیش‌بینی می‌شود حجم مالی شبه‌قاره هند تا افق ۲۰۳۰ به مرز هفت تریلیون دلار نزدیک شود و این کشور جایگاه سومین قدرت بزرگ مالی دنیا را تصاحب کند.

توزیع جغرافیایی در نقشه جدید رشد اقتصاد جهان

نگاهی به سهم قاره‌ها و مناطق جغرافیایی گویای تغییر جهت محسوس جریان‌های سرمایه و بازرگانی بین‌المللی است:

• شرق آسیا: تأمین‌کننده ۲۶.۹ درصد از افزایش تولید ناخالص دنیا
• جنوب آسیا: دربرگیرنده ۱۷.۹ درصد از ظرفیت‌های جدید مالی
• قاره اروپا: دارای سهمی معادل ۱۵.۵ درصد
• آمریکای شمالی: در اختیار داشتن ۱۱.۹ درصد از بازار جدید
• جنوب‌شرقی آسیا: اختصاص حدود ۸.۳ درصد از پیشرفت‌های تجاری

پیشران‌های فناوری و موقعیت راهبردی ایران

در کنار تحولات سرزمینی، ابزارهای تحول‌آفرین نظیر هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، پردازش کلان‌داده‌ها و سامانه‌های مبتنی بر خدمات مالی دیجیتال به محرک‌های اساسی بازار کار و تولید بدل شده‌اند. دیگر صرف افزایش عددی تولید ناخالص ملاک ارزیابی نبوده و کیفیت، پایداری و تاب‌آوری مؤلفه‌های بنیادین پیشرفت محسوب می‌شوند.

برای کشورهای در حال توسعه نظیر ایران، دگرگونی در کانون‌های تجاری فرصتی کم‌نظیر جهت اتصال به شبکه‌های تأمین کالا فراهم می‌آورد. بهره‌گیری موثر از این دگرگونی مستلزم جذب سرمایه‌گذاری مولد، بهبود زیرساخت‌های فناورانه و همگرایی جدی با بازارهای نوظهور منطقه‌ای است.

در نهایت، موفقیت در نقشه نوین تجارت بین‌المللی در گرو همگام‌سازی ابزارهای تولید با فناوری‌های پیشرفته و تعامل هوشمندانه با کانون‌های نوظهور ثروت در شرق خواهد بود.