توافق امنیتی سوریه و اسرائیل؛ تاکید دمشق بر شروط ازسرگیری مذاکرات

توافق امنیتی سوریه و اسرائیل در صورت توقف تجاوزات نظامی می‌تواند در کانون دیپلماسی منطقه‌ای قرار گیرد؛ موضوعی که وزیر امور خارجه سوریه با تاکید بر باز بودن مسیر گفتگوها و لزوم بهره‌گیری از یک فرصت تاریخی به آن اشاره کرده است.

چشم‌انداز ازسرگیری مذاکرات امنیتی میان دمشق و تل‌آویو

اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، اعلام کرد دمشق انتظار دارد رایزنی‌ها پیرامون یک پیمان امنیتی جامع که متضمن عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی از اراضی جنوب غرب سوریه باشد، به‌زودی دوباره آغاز شود. این گفتگوها که با میانجی‌گری ایالات متحده دنبال می‌شد، در پی تحولات اخیر در منطقه به حالت تعلیق درآمده بود.

دولت جدید دمشق به رهبری احمد الشرع که پس از تحولات سال ۲۰۲۴ بازسازی کشور پس از ۱۴ سال بحران داخلی را در اولویت قرار داده، بر دیپلماسی سازنده با همسایگان تاکید دارد. واشنگتن نیز با اعمال فشار دیپلماتیک در تلاش است طرفین را به میز مذاکره بازگرداند.

«سوریه دست خود را برای تفاهم، صلح و استقرار ثبات منطقه‌ای دراز کرده است، اما ادامه ارتباط تنها زمانی معنا دارد که به نتایج ملموس و تضمین امنیت منجر شود.»

جزئیات پیش‌نویس توافق امنیتی سوریه و اسرائیل و موانع موجود

به گفته مقامات دیپلماتیک دمشق، پیش از این توافقات اولیه‌ای بر سر خطوط کلی امنیت مرزی حاصل شده بود. این چارچوب شامل بخش‌های کلیدی زیر است:

• ایجاد منطقه حائل مرزی: استقرار نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد بدون حضور نظامی طرفین.
• تعیین مناطق امنیتی درجه‌بندی‌شده: استقرار کنترل‌شده نیروهای ارتش سوریه با سطوح مشخص تسلیحاتی.
• خروج کامل نیروهای اشغالگر: بازگشت وضعیت اراضی جنوب غربی به شرایط پیش از سقوط دولت سابق.
• توقف حملات هوایی: پایان دادن به بمباران مراکز نظامی و زیرساخت‌های استراتژیک سوریه.

تنش‌های میدانی و مسئله بلندی‌های جولان

حملات هوایی اخیر به پایگاه هوایی ابوالظهور نشان‌دهنده شکنندگی فضای اعتماد میان طرفین است. تل‌آویو مدعی استقرار نیروهای ترک در این پایگاه بود، در حالی که مقامات دمشق این موضوع را تکذیب کرده و همکاری با آنکارا، اردن و ریاض را صرفاً در چارچوب بازسازی و آموزش ارتش ملی عنوان می‌کنند.

پرونده بلندی‌های جولان همچنان یکی از پیچیده‌ترین مسائل میان دو طرف به شمار می‌رود. اولویت کنونی دمشق، دستیابی به یک سازوکار پایدار برای مهار تجاوزات نظامی است تا زمینه برای بررسی موضوعات بزرگ‌تر در آینده فراهم گردد.

در نهایت، موفقیت هرگونه توافق امنیتی سوریه و اسرائیل مشروط به وجود اراده واقعی در تل‌آویو برای احترام به تمامیت ارضی سوریه و توقف کامل عملیات نظامی خواهد بود.