صادرات نفت عربستان در بن‌بست لجستیکی؛ تغییر مسیر نفتکش‌ها به آفریقا و دریای عمان

بحران‌های منطقه‌ای و ناامنی آبراه‌های استراتژیک، فرآیند صادرات نفت عربستان را با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبرو کرده است. با تشدید خطرات کشتیرانی در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب، ریاض برای رساندن محموله‌های هیدروکربوری به مشتریان بین‌المللی ناگزیر به طراحی مسیرهای پرهزینه و پیچیده دریایی شده است.

تغییر مسیر نفتکش‌ها و افزایش هزینه‌های ترانزیت

تهدیدات نظامی در تنگه باب‌المندب سبب شده بسیاری از نفتکش‌ها به جای بارگیری مستقیم از بندر ینبع در دریای سرخ، مسیرهای طولانی‌تری را برگزینند. برخی از شناورها با دور زدن کامل قاره آفریقا، مسافتی بالغ بر ۱۷ هزار مایل را برای رسیدن به مقاصد خود طی می‌کنند که این امر زمان و بهای حمل بار را بیش از دو برابر افزایش داده است.

محدودیت‌های فنی کانال سوئز برای عبور ابرنفتکش‌های غول‌پیکر با ظرفیت کامل و همچنین سقف محدود خطوط لوله انتقال نفت مصر، مانع از جایگزینی سریع این گذرگاه‌ها شده است. همین موضوع پالایشگاه‌های آسیایی را ناچار ساخته تا شرایط جدیدی را برای دریافت محموله‌ها مطالبه کنند.

راهکارهای جایگزین و انتقال بار در دریای عمان

در پی امتناع برخی خریداران بزرگ آسیایی از پذیرش نفت در پایانه ینبع، مدیریت صادرات نفت عربستان فروش محموله‌ها را در آب‌های دریای عمان و مجاورت تنگه هرمز در دستور کار قرار داده است. رصدهای ماهواره‌ای حاکی از تمرکز تعداد قابل‌توجهی از نفتکش‌ها در این پهنه آبی برای تحویل نفت به مشتریانی نظیر پالایشگاه‌های چینی است.

افزایش هزینه‌های جانبی انتقال انرژی موجب شده تا برخی پالایشگاه‌ها در شرق آسیا، تجدیدنظر در حجم خریدهای آتی خود از بازارهای خاورمیانه را در دست بررسی قرار دهند.

اگرچه مشتریان در ژاپن و کره جنوبی اولویت را به تامین پایدار سوخت داده‌اند، اما برآوردها نشان می‌دهد جریان فروش بلندمدت نفت خام به خریداران عمده آسیایی همچنان کمتر از دوره‌های پیش از بحران است. در مجموع، تداوم این اختلالات ترانزیتی معماری صادرات نفت عربستان را وارد مرحله‌ای پرریسک و بسیار پرهزینه کرده است.