جهش زیان انباشته سایپا به ۱۹۹ همت و سقوط ۶۵ درصدی تولید خودرو

بررسی آمارهای رسمی کدال نشان می‌دهد زیان انباشته سایپا در بهار ۱۴۰۵ از مرز ۱۰۵ هزار میلیارد تومان عبور کرده و تیراژ تولید این شرکت طی ۱۹ ماه اخیر با افت شدید ۶۵ درصدی روبه‌رو شده است.

سقوط ممتد تیراژ و افت تولید در پنج فصل متوالی

بررسی کارنامه مدیریتی علی شیخ‌زاده از آذر ۱۴۰۳ نشان می‌دهد این خودروساز در پنج فصل متوالی با افت مداوم تیراژ روبه‌رو بوده است. روند افت تولید خودرو در بهار ۱۴۰۴ با کاهش ۳۶ درصدی آغاز شد و در تابستان و پاییز همان سال به‌ترتیب به ۳۹ و ۴۱ درصد رسید.

عمیق‌ترین سقوط تیراژ در زمستان ۱۴۰۴ رقم خورد؛ جایی که تیراژ تولید از ۹۸ هزار و ۹۰۶ دستگاه در سال قبل به ۳۵ هزار و ۴۷۹ دستگاه تنزل یافت و افت ۶۴ درصدی را ثبت کرد. در بهار ۱۴۰۵ نیز تولید به ۳۰ هزار و ۱۹۹ دستگاه کاهش یافت که نشان‌دهنده سقوط ۴۷ درصدی نسبت به بهار ۱۴۰۴ و از دست رفتن دو‌سوم توان تولید نسبت به بهار ۱۴۰۳ است.

تعمیق بحران مالی و جهش زیان انباشته سایپا

صورت‌های مالی حسابرسی‌شده حکایت از بحران سنگین ترازنامه‌ای دارند. زیان انباشته شرکت مادر از مرز ۹۵ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان فراتر رفته که به دلیل عبور از نصف سرمایه ثبتی ۱۶۲ هزار میلیارد تومانی، این بنگاه را مشمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت می‌کند.

تداوم روند نزولی در سال ۱۴۰۵ و بلاتکلیفی واگذاری

در چهار ماهه نخست سال ۱۴۰۵ تنها ۴۱ هزار و ۱۵۶ دستگاه خودرو در این مجموعه ساخته شده است، در حالی که تیراژ دوره مشابه سال پیش بیش از ۷۱ هزار دستگاه بود. تولید تیرماه نیز با رسیدن به رقم ۱۱ هزار و ۳۱۷ دستگاه، افت معناداری را نسبت به خرداد ثبت کرد.

مسعود پزشکیان پیش‌تر با انتقاد از مدیریت بنگاه‌های زیان‌ده دولتی اعلام کرده بود: «واگذاری واقعی به بخش خصوصی در برنامه قرار دارد؛ پرداخت حقوق و پاداش مدیریتی به مدیرانی که زیان تولید می‌کنند توجیه عقلانی ندارد.»

هم‌زمان با انتشار این داده‌های نگران‌کننده، تغییرات گسترده در مدیریت شرکت‌های تابعه آغاز شده است، بدون آنکه برنامه مشخصی برای توقف روند نزولی تولید و مهار زیان هنگفت ارائه شود.

در مجموع، تشدید بحران مالی و رکود بی‌سابقه خطوط تولید، این خودروساز بزرگ کشور را در موقعیت حساسی قرار داده و لزوم بازنگری اساسی در ساختار مدیریتی و تسریع در فرایند خصوصی‌سازی واقعی را دوچندان کرده است.