کالابرگ؛ افزایش اعتبار در برابر طوفان تورم و کاهش قدرت خرید

بررسی‌ها نشان می‌دهد که با وجود برنامه‌ریزی دولت برای افزایش اعتبار کالابرگ، فاصله میان حمایت‌های دولتی و نرخ واقعی تورم همچنان رو به افزایش است. در حالی که صحبت از افزایش ۲۵ درصدی مبالغ است، هزینه‌های واقعی سبد کالای اساسی بسیار فراتر از این میزان رشد کرده است.

شکاف عمیق میان اعتبار کالابرگ و تورم واقعی

طبق گزارش‌های منتشر شده، دولت متعهد شده است که ارزش کالابرگ را متناسب با تغییرات بازار افزایش دهد. پیش‌بینی می‌شود اعتبار یک میلیون تومانی به حدود ۱.۲۵ میلیون تومان برسد؛ اما این افزایش در برابر تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۷.۹ درصدی، عملاً تأثیر ناچیزی بر معیشت خواهد داشت.

مقایسه قیمت‌ها در بازه زمانی دی ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که همان سبد کالایی که در ابتدای طرح با یک میلیون تومان قابل تهیه بود، اکنون نیازمند ۱ میلیون و ۶۰۰ تا ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان هزینه است. این یعنی قدرت خرید واقعی با یک جهش بزرگ مواجه شده است.

تغییر الگو در سبد خرید خانوارها

افزایش قیمت اقلامی نظیر برنج، روغن، پروتئین و لبنیات، خانوارها را به سمت یک انتخاب اجباری سوق داده است. اکنون خانواده‌ها برای مدیریت بودجه محدود خود، ناچارند میان حجم کالا و تنوع مواد غذایی یکی را انتخاب کنند.

در واقع، ورود کالاهای گران‌تر مانند گوشت قرمز به سبد خرید، مستلزم حذف اقلام دیگری نظیر حبوبات یا لبنیات است که این خود نشان‌دهنده کاهش کیفیت تغذیه است.

چالش‌های عملیاتی در شبکه توزیع

علاوه بر کاهش قدرت خرید، مشکل دیگری نیز در مسیر اجرای طرح کالابرگ پدیدار شده است. بسیاری از فروشندگان و مراکز عرضه به دلیل تأخیر در تسویه مطالبات، تمایل کمتری به پذیرش این اعتبار نشان می‌دهند.

"اعتبار بدون وجود فروشنده و کالای موجود در بازار، اثر واقعی برای حمایت از خانوار نخواهد داشت."

گزارش‌ها حاکی از آن است که در برخی مراکز عرضه میوه و تره‌بار نیز به دلیل مشکلات مالیاتی و عدم دریافت به‌موقع وجه، همکاری با این طرح با چالش جدی مواجه شده است.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

در نهایت، افزایش صرف مبالغ کالابرگ بدون اصلاح ساختار تسویه با فروشندگان و همگام‌سازی دقیق با نرخ تورم، تنها یک راهکار موقت خواهد بود. برای اثربخشی واقعی، دولت باید علاوه بر افزایش اعتبار، پایداری شبکه توزیع و دقت در هدف‌گذاری خانوارها را تضمین کند.