تهدید اقتصادی ترامپ علیه ایران؛ آزمون دشوار روابط واشینگتن و پکن

دولت دونالد ترامپ با اعلام برنامه‌ای تحت عنوان «روز عملیات اقتصادی»، قصد دارد تمامی شریان‌های مالی ایران را قطع کند؛ اقدامی که می‌تواند تنش‌های دیپلماتیک میان واشینگتن و پکن را به اوج خود برساند.

چالش بزرگ واشینگتن: تقابل با چین یا فشار بر ایران؟

هدف‌گذاری مستقیم شرکای تجاری ایران، به‌ویژه چین، بزرگترین ریسک سیاست خارجی ایالات متحده محسوب می‌شود. تحلیلگران معتقدند اگر واشینگتن بخواهد فشار اقتصادی خود را به شکلی موثر اعمال کند، ناگزیر به برخورد با منافع پکن خواهد بود که این امر می‌تواند روابط میان دو ابرقدرت را به شدت متزلزل کند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا، در هشدار خود به کشورهایی که با ایران تجارت دارند، تاکید کرد که نباید هزینه‌های آزمایش اراده واشینگتن را نادیده بگیرند. او اعلام کرد که رئیس‌جمهور تمامی ابزارهای خود را برای این هدف به کار خواهد گرفت.

اهمیت استراتژیک روابط اقتصادی ایران و چین

ارقام نشان‌دهنده وابستگی عمیق اقتصادی ایران به بازار چین است. این وابستگی باعث می‌شود هرگونه اقدام سخت‌گیرانه از سوی آمریکا، مستقیماً با منافع ملی چین گره بخورد.

نکته: ارقام فوق شامل ارزش مستقیم محموله‌های نفتی در برخی گزارش‌ها نمی‌شود.

واکنش‌ها و پیامدهای احتمالی در منطقه

در حالی که پکن بر لزوم گفتگوهای صلح‌آمیز تاکید دارد، تهران نیز از اقدامات تلافی‌جویانه سخن می‌گوید. محسن رضایی، از مقامات ارشد امنیتی ایران، هشدار داده است که هر کشوری در این روند مشارکت کند، دشمن محسوب شده و جریان نفت در منطقه تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.

«اگر ایالات متحده تصمیم به درگیر کردن واقعی چین در این جنگ اقتصادی بگیرد، نشان‌دهنده قصد واشینگتن برای پیشبرد یک نبرد طولانی‌مدت خواهد بود.»

این تنش‌ها درست در زمانی بالا گرفته که ترامپ قرار است در ۲۴ سپتامبر با شی جین پینگ دیدار کند؛ دیداری که هدف آن کاهش تنش‌های دو جانبه است اما اکنون تحت سایه جنگ اقتصادی با ایران قرار گرفته است.

نتیجه‌گیری

استراتژی جدید آمریکا برای فلج کردن اقتصاد ایران، با مانع بزرگی به نام پکن روبروست. موفقیت این طرح مستلزم آن است که واشینگتن حاضر باشد روابط خود با چین را فدای اهداف اقتصادی خود در قبال تهران کند، که این موضوع از نظر بسیاری از کارشناسان بسیار دشوار و پرریسک است.