چرخش راهبردی ارمنستان؛ از کاهش وابستگی به روسیه تا نزدیکی به اتحادیه اروپا

نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، در سخنرانی اخیر خود در پارلمان، از یک چرخش راهبردی در سیاست خارجی ایروان خبر داد که شامل نزدیک شدن به اتحادیه اروپا، بازنگری در ساختار قانونی کشور و تغییر ماهیت مناسبات سنتی با روسیه می‌شود.

تغییر در معادلات امنیتی و روابط با اتحادیه اروپا

نخست‌وزیر ارمنستان تأکید کرد که مشارکت راهبردی با بروکسل با سرعتی بی‌سابقه در حال پیشرفت است. وی اشاره کرد که ارمنستان در حال حاضر تنها کشوری است که مذاکرات فعال برای آزادسازی روادید با اتحادیه اروپا را در دستور کار دارد و هدف نهایی، حذف کامل محدودیت‌های ورود تا سال ۲۰۲۹ است.

در پاسخ به نگرانی‌های مسکو، پاشینیان معتقد است تغییر در روابط با روسیه یک فرآیند طبیعی است. وی خاطرنشان کرد که روسیه در سال‌های اخیر به دلیل چالش‌های امنیتی خود، در ایفای نقش ضامن امنیت ارمنستان با محدودیت‌های جدی مواجه شده است.

بازنگری در سیاست قره‌باغ و هویت ملی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان نخست‌وزیر، بازخوانی موضع ارمنستان در قبال مناقشه قره‌باغ بود. او اعلام کرد که دولت جدید به این نتیجه رسیده است که تمرکز بر جنبش قره‌باغ، موجودیت و آینده جمهوری ارمنستان را با تهدید مواجه کرده است.

«ایروان نباید به دنبال ادعای سرزمین در کشورهای همسایه باشد؛ زیرا این کار راه را برای طرح ادعاهای مشابه علیه تمامیت ارضی خودمان باز می‌کند.»

پاشینیان همچنین از مفهوم «جمهوری چهارم ارمنستان» یاد کرد و اعلام نمود که در قانون اساسی جدید، برای جلوگیری از بازگشت به منطق مناقشات، ارجاع به اعلامیه استقلال سال ۱۹۹۰ حذف خواهد شد.

پروژه دالان ترامپ و آینده زیرساختی ارمنستان

ایروان در تلاش است تا با تنوع بخشیدن به مسیرهای ترانزیتی، وابستگی خود را کاهش دهد. در این راستا، همکاری با ایالات متحده در قالب پروژه‌ای موسوم به «دالان ترامپ» مطرح شده است که شامل زیرساخت‌های ریلی، جاده‌ای، خطوط لوله و انتقال برق می‌شود.

علاوه بر این، پاشینیان خواستار واگذاری مدیریت شبکه راه‌آهن ارمنستان به یک کشور ثالث شده است تا با عبور از محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها علیه روسیه، این کشور بتواند در شبکه حمل‌ونقل ریلی جهانی جایگاه خود را تثبیت کند.

در نهایت، سیاست‌های جدید ارمنستان نشان‌دهنده تلاش برای گذار از یک مدل امنیتی مبتنی بر روسیه به سمت یک مدل توسعه‌محور و چندجانبه است که صلح با همسایگان و اتصال به اقتصاد جهانی را اولویت اصلی می‌داند.