بحران در زنجیره توزیع؛ افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت دارو و خروج شرکت‌های پخش

بحران در زنجیره توزیع کالا، به‌ویژه در بخش سلامت، با افزایش بی‌سابقه قیمت دارو و خروج گسترده شرکت‌های پخش از بازار، ابعاد جدیدی یافته است. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که فشار اقتصادی و مشکلات نقدینگی، تاب‌آوری سیستم توزیع را به شدت کاهش داده است.

بحران در زنجیره توزیع و افزایش قیمت دارو

رئیس انجمن صنعت پخش ایران در نشست خبری اخیر، از وضعیت بحرانی حاکم بر این صنعت خبر داد. وی اعلام کرد که طی ماه‌های گذشته، حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ شرکت پخش استانی و منطقه‌ای که در حوزه‌های حیاتی نظیر غذا، دارو و محصولات بهداشتی فعالیت می‌کردند، به دلیل عدم توانایی در مقابله با شرایط موجود، از بازار خارج شده‌اند.

یکی از جدی‌ترین پیامدهای این وضعیت، جهش ناگهانی در قیمت دارو است. طبق اظهارات مقامات انجمن، در هفته گذشته قیمت برخی اقلام دارویی، به‌ویژه داروهای عمومی، بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته است که این روند می‌تواند امنیت دارویی کشور را با چالش جدی مواجه کند.

انباشت مطالبات و چالش‌های نقدینگی

بخش دارو بیش از سایر بخش‌ها با مشکل انباشت مطالبات دست‌وپنجه نرم می‌کند. عدم پرداخت به‌موقع مبالغ توسط سازمان‌های بیمه‌ای و تأمین اجتماعی، باعث شده است که مطالبات داروخانه‌ها به شرکت‌های پخش و در نهایت به تولیدکنندگان منتقل شود.

«تنها در ماه گذشته، بیش از پنج همت چک برگشتی در سیستم داروخانه‌ها ثبت شده است که فشار بی‌امانی را بر شرکت‌های پخش وارد می‌کند.»

این بحران نقدینگی منجر به کاهش تنوع برندها در قفسه فروشگاه‌ها شده است؛ جایی که به جای حضور چندین برند، اکنون تنها یک یا دو گزینه محدود برای مصرف‌کنندگان باقی مانده است.

هزینه‌های سامانه‌های دولتی و فشار بر مصرف‌کننده

انجمن صنعت پخش نسبت به سیاست‌های جدید دولت مبنی بر دریافت هزینه از فعالان اقتصادی برای استفاده از سامانه‌های اطلاعاتی هشدار داد. اگرچه انجمن با اجرای قوانین مخالف نیست، اما معتقد است دریافت هزینه برای سامانه‌هایی که دولت خود ایجاد کرده، فشار مضاعفی بر بخش خصوصی وارد می‌کند.

نکته حائز اهمیت این است که این هزینه‌ها در نهایت از زنجیره توزیع عبور کرده و قیمت دارو و سایر کالاهای اساسی را برای مصرف‌کننده نهایی افزایش خواهد داد. این روند می‌تواند اعتماد عمومی به شفافیت اطلاعاتی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

در مجموع، ترکیب افزایش هزینه‌های عملیاتی، انباشت مطالبات و نرخ بالای قیمت دارو، زنجیره تأمین کالا را در وضعیت هشدار قرار داده است که نیازمند مداخله فوری برای جلوگیری از بحران‌های گسترده‌تر در بازار مصرف است.