بازگشت معاملات گواهی سپرده پسته به بورس کالا؛ چالش تولید و شفافیت قیمت

با تصمیم بورس کالا برای بازگشایی مجدد نماد گواهی سپرده پسته با عنوان «PistaCL»، تلاش‌های جدیدی برای شفاف‌سازی قیمت این محصول استراتژیک آغاز شده است؛ اما چالش‌های ساختاری و کاهش شدید تولید، آینده این بازار را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

جزئیات بازگشایی معاملات گواهی سپرده پسته

طبق اطلاعیه رسمی، معاملات این نماد از روز سه‌شنبه، ۳ شهریورماه ۱۴۰۵، با دارایی پایه یک کیلوگرم پسته فندقی دهان‌بست آغاز خواهد شد. در این سازوکار، تولیدکنندگان محصول خود را به انبارهای مورد تایید تحویل داده و پس از تایید کیفی، گواهی الکترونیکی دریافت می‌کنند که قابلیت خریدوفروش دارد.

• انبار پذیرنده: شرکت بین‌المللی گروه مانی آسیا در بناب
• ظرفیت اولیه: ۱۰۰ تن محصول
• حداقل میزان تحویل: ۲ تن برای ترخیص فیزیکی
• انواع محصولات قابل پذیرش: فندقی، اکبری، احمدآقایی، کله‌قوچی و بادامی

چالش‌های پیش روی بازار پسته در بورس کالا

برخی از فعالان این صنعت معتقدند ماهیت لوکس پسته و تفاوت‌های کیفی بسیار زیاد، اجرای دقیق این مدل را دشوار می‌کند. اختلاف قیمت میان نمونه‌های مختلف بر اساس اندازه، رنگ پوست و درصد مغز می‌تواند تا ۴۰ درصد باشد که تجمیع آن‌ها در یک کد واحد را با چالش مواجه می‌سازد.

علاوه بر مسائل کیفی، تجربه‌های گذشته از تخلفات در انبارهای پذیرنده و ضررهای برخی معامله‌گران که با پیچیدگی‌های بازار آشنا نبودند، اعتماد باغداران را به این بستر سلب کرده است.

کاهش چشمگیر تولید و بحران کمبود محصول

یکی از بزرگ‌ترین موانع موفقیت این طرح، کاهش شدید تولید در سال جاری است. شرایط اقلیمی نامساعد و عدم تشکیل جوانه‌های زایشی در بهار گذشته، منجر به کاهش بی‌سابقه عملکرد باغات شده است.

این کاهش تولید تقریباً ۵۰ درصدی، می‌تواند عرضه در بورس را با محدودیت‌های جدی مواجه کرده و اثرگذاری سازوکار کشف قیمت را با تردید روبرو کند.

نتیجه‌گیری

اگرچه بازگشت پسته به بورس کالا گامی به سوی استانداردسازی و شفافیت است، اما بدون رفع چالش‌های مربوط به اعتبار انبارها، مدیریت تفاوت‌های کیفی و مقابله با بحران کاهش تولید، موفقیت این طرح در جذب باغداران و تجار تضمین‌شده نیست.