بررسی عملکرد دو ساله دولت چهاردهم؛ از رفع فیلترینگ تا تغییر رویکرد در مسئله حجاب

با گذشت دو سال از آغاز به کار دولت چهاردهم، بررسی میزان تحقق وعده‌های فرهنگی و اجتماعی مسعود پزشکیان نشان می‌دهد که این دولت بیش از آنکه به نتایج قطعی برسد، در مسیر تغییر «رویکرد حکمرانی» گام برداشته است. موضوعاتی نظیر رفع فیلترینگ و تغییر سیاست‌های مواجهه با مسئله حجاب، از اصلی‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد این دولت در حوزه اجتماعی محسوب می‌شوند.

تحقق مرحله‌ای وعده رفع فیلترینگ و گشایش اینترنت

یکی از برجسته‌ترین اقدامات دولت در حوزه فضای مجازی، گام‌های اولیه برای کاهش محدودیت‌های اینترنتی بود. اگرچه تصمیم‌گیری در این زمینه تنها در اختیار قوه مجریه نیست، اما تلاش‌ها برای ایجاد اجماع میان سران قوا منجر به دستاوردهای مشخصی شد.

• گام نخست: رفع فیلتر پلتفرم‌های پرکاربردی همچون واتساپ و گوگل‌پلی در دی ماه ۱۴۰۳.
• موانع پیش رو: تحولات امنیتی و تنش‌های ناشی از جنگ‌های اخیر، روند گشایش کامل اینترنت را با تأخیر مواجه کرده است.

در واقع، وعده رفع فیلترینگ به جای تحقق کامل، به صورت «مرحله‌ای و ناقص» ارزیابی می‌شود که همچنان در دستور پیگیری مجلس و دولت قرار دارد.

تغییر سیاست در حوزه حجاب و مدیریت برخوردها

در زمینه مسئله حجاب، تمرکز اصلی دولت چهاردهم بر جایگزینی رویکردهای قهری با سیاست‌های مبتنی بر وفاق ملی بوده است. مسعود پزشکیان در جریان مبارزات انتخاباتی صراحتاً با برخوردهای خشونت‌آمیز و فعالیت‌های گشت ارشاد مخالفت کرده بود.

"نباید با زور و اجبار با مردم برخورد کرد یا آنان را مجبور کرد آن‌گونه که حکومت می‌خواهد رفتار کنند."

دولت با ممانعت از اجرای شتاب‌زده قانون عفاف و حجاب، توانسته است از شدت تنش‌های اجتماعی بکاهد، هرچند که هنوز سیاست جایگزین و مورد توافق تمامی نهادها برای حل این چالش اجتماعی شکل نگرفته است.

افزایش ظرفیت‌های اجتماعی: زنان، اقوام و دانشگاه‌ها

در بخش‌های دیگر، عملکرد دولت در استفاده از ظرفیت‌های مختلف جامعه، ملموس‌تر ارزیابی می‌شود. این اقدامات شامل موارد زیر است:

جمع‌بندی: تغییر ریل سیاست‌گذاری در میانه چالش‌ها

در نهایت، کارنامه دو ساله دولت چهاردهم در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی را می‌توان به عنوان یک دوره تغییر ریل سیاست‌گذاری توصیف کرد. با وجود محدودیت‌های ساختاری و فشارهای ناشی از شرایط امنیتی و جنگ، دولت توانسته است از برخی رویکردهای سنتی فاصله بگیرد، هرچند که هنوز به نقطه نهایی وعده‌های انتخاباتی خود نرسیده است.