هدف قرار گرفتن شریان‌های تجاری ایران توسط ترامپ؛ کدام کشورها در خطر هستند؟

دولت ایالات متحده با اعلام آغاز کارزاری تحت عنوان «روز بزرگ اقتصادی»، تلاش خود را برای انزوای کامل ایران از چرخه اقتصاد جهانی آغاز کرد. این اقدام که با هدف قطع شریان‌های حیاتی تجارت تهران در میان شش ماه جنگ در جریان است، شامل تهدید به اعمال تحریم‌های سنگین علیه تمامی نهادهایی است که به هر نحوی با اقتصاد ایران همکاری می‌کنند.

تحلیل فشار بر شرکای تجاری اصلی ایران

این تصمیم جدید واشینگتن، می‌تواند منجر به تقابل مستقیم با چندین دولت شود که بخش اعظم تجارت خارجی ایران را مدیریت می‌کنند. در ادامه، وضعیت مهم‌ترین شرکای تجاری ایران بررسی می‌شود:

چین: بزرگترین خریدار نفت ایران

چین با پذیرش حدود ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران، نقش حیاتی در بقای اقتصادی تهران ایفا می‌کند. طبق داده‌ها، حجم تجارت غیررسمی نفت ایران با چین بسیار فراتر از آمارهای رسمی است.

• تجارت دوجانبه رسمی در سال ۲۰۲۵ حدود ۹.۹۶ میلیارد دلار گزارش شده است.
• میزان صادرات نفت خام گزارش‌نشده به چین، بالغ بر ۳۱.۲ میلیارد دلار برآورد می‌شود.
• پالایشگاه‌های مستقل چینی اغلب نفت ایران را با نام‌های دیگر در بازار جهانی عرضه می‌کنند.

امارات متحده عربی: مرکز ترانزیت و مبادلات مالی

امارات به دلیل نزدیکی جغرافیایی، همواره یکی از اصلی‌ترین مبادی تجاری ایران بوده است. با این حال، تنش‌های اخیر نظامی، روابط دو کشور را با چالش مواجه کرده است.

«بخش عمده‌ای از فعالیت‌های قاچاق، ترانزیت و بانکداری سایه ایران در دبی انجام می‌شود؛ لذا واشینگتن باید برای فشار بر ابوظبی تلاش کند.»

ترکیه و عراق: وابستگی به انرژی و کالاهای مصرفی

ارتباطات تجاری با آنکارا و بغداد نیز تحت تأثیر مستقیم سیاست‌های جدید آمریکا قرار خواهد گرفت:

هند و چالش‌های جدید در بازار انرژی

هند نیز که اخیراً واردات نفت از ایران را از سر گرفته بود، اکنون در موقعیت دشواری قرار دارد. کاهش تدریجی حجم تجارت دوجانبه از ۲.۳ میلیارد دلار به ۱.۶ میلیارد دلار، نشان‌دهنده حساسیت بالای دهلی‌نو در برابر فشارهای آمریکا است.

در نهایت، کارزار جدید ایالات متحده نه تنها اقتصاد ایران، بلکه زنجیره پیچیده تجارت جهانی را نیز هدف قرار داده است که می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای امنیت انرژی و ثبات بازارهای بین‌المللی داشته باشد.