بحران بنگلادش و هند؛ فعالیت‌های سیاسی شیخ հاسینا مانع عادی‌سازی روابط شد

بحران دیپلماتیک میان بنگلادش و هند بر سر فعالیت‌های سیاسی شیخ հاسینا، نخست‌وزیر مخلوع این کشور، مسیر بازگشت به روابط عادی میان دو همسایه را با بن‌بست مواجه کرده است. در حالی که داکا به دنبال بازسازی روابط است، حضور سیاسی این شخصیت در خاک هند، مانعی جدی بر سر راه سفر احتمالی طارق رحمان، نخست‌وزیر فعلی بنگلادش به دهلی نو ایجاد کرده است.

چالش فعالیت‌های سیاسی در خاک هند

تنش‌های اخیر پس از آن شدت گرفت که شیخ հاسینا در یک کنفرانس خبری ویدئویی از قلب دهلی نو، از قیام مردمی که منجر به سقوط او شد، انتقاد کرد. این اقدام باعث خشم مقامات بنگلادشی شد که خواستار ممنوعیت هرگونه فعالیت سیاسی برای او در هند هستند.

تحلیلگران معتقدند مسئله اصلی تنها بر سر استرداد شیخ հاسینا نیست، بلکه چالش اصلی، اجازه دادن هند به او برای استفاده از خاک این کشور به عنوان سکوی پرتاب سیاسی است. مقامات داکا تأکید دارند که اجازه دادن به فردی که با اتهامات جنایت علیه بشریت روبروست برای فعالیت‌های تفرقه‌انگیز، قابل پذیرش نیست.

وضعیت حقوقی و درخواست استرداد

بنگلادش از طریق پروتکل‌های دیپلماتیک و معاهده استرداد سال ۲۰۱۳، خواستار بازگرداندن شیخ հاسینا شده است. با این حال، هند اعلام کرده که این درخواست‌ها در حال بررسی طبق روال‌های قانونی داخلی است.

پیچیدگی‌های ژئوپلیتیک و روابط اقتصادی

علیرغم این بن‌بست سیاسی، واقعیت‌های جغرافیایی و اقتصادی مانع از قطع کامل روابط می‌شود. بنگلادش و هند دارای مرز زمینی طولانی و پیوندهای تجاری عمیقی هستند که نادیده گرفتن آن‌ها برای هیچ‌یک از طرفین ممکن نیست.

"جغرافیا عاملی تغییرناپذیر در ژئوپلیتیک است که هند و بنگلادش را به شکلی پیوند می‌دهد که سیاست‌گذاران نمی‌توانند آن را نادیده بگیرند."

با این حال، داکا تلاش می‌کند تا با تنوع بخشیدن به روابط خارجی خود با کشورهایی نظیر چین و ایالات متحده، وابستگی استراتژیک خود به هند را مدیریت کند. این تغییر در سیاست خارجی بنگلادش، نگرانی‌هایی را نیز در میان مقامات دهلی نو ایجاد کرده است.

در نهایت، مشخص نیست که چه امتیاز یا توافق پنهانی می‌تواند فضای لازم را برای دیدار سران دو کشور فراهم کند؛ اما واقعیت این است که بنگلادش و هند برای عبور از این بحران، نیازمند بازتعریفی از احترام متقابل و شناسایی واقعیت‌های جدید سیاسی در داکا هستند.