تولید زخم‌پوش کامپوزیتی هوشمند برای درمان سریع زخم‌های مزمن پوستی

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی مشهد موفق به طراحی و ساخت یک زخم‌پوش کامپوزیتی پیشرفته شده‌اند که با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مهندسی بافت، می‌تواند روند ترمیم زخم‌های مزمن پوستی، به‌ویژه در بیماران دیابتی را به‌طور چشمگیری تسریع کند.

ساختار هوشمند زخم‌پوش سه‌لایه

این سامانه درمانی جدید از یک ساختار سه‌لایه با عملکردهای مجزا تشکیل شده است که هر لایه وظیفه خاصی را در فرآیند بهبودی بر عهده دارد:

• لایه داخلی: تولیدشده به روش الکتروریسی از الیاف پلیمری بسیار نازک که با اکسید گرافن و کتچین غنی شده است تا از عفونت جلوگیری کرده و التهاب را کاهش دهد.
• لایه میانی: یک اسفنج متخلخل بر پایه کاراگینان که وظیفه ذخیره‌سازی و آزادسازی سکرتوم سلول‌های بنیادی مزانشیمی را بر عهده دارد.
• لایه بیرونی: ساخته‌شده از فیلم نیمه‌تراوای پلی‌یورتانی که مانع ورود عوامل بیماری‌زا شده و تبادل گازهای لازم را فراهم می‌کند.

تاثیرات بیولوژیک و نتایج آزمایشگاهی

در بررسی‌های انجام‌شده، مشخص گردید که این زخم‌پوش کامپوزیتی علاوه بر سازگاری کامل با سلول‌های پوستی انسان، توانایی بالایی در مهار باکتری‌های خطرناک مانند Staphylococcus aureus دارد.

استفاده از سکرتوم سلول‌های بنیادی در لایه میانی، منجر به تحریک مهاجرت سلول‌ها و افزایش چشمگیر فرآیند رگ‌زایی شده است. این امر از طریق افزایش بیان ژن‌های حیاتی نظیر VEGF و TGF-β محقق می‌شود که نقش کلیدی در تأمین اکسیژن و مواد مغذی بافت آسیب‌دیده ایفا می‌کنند.

«این پژوهش منجر به تولید نمونه اولیه یک سامانه چندمنظوره شده است که با ترکیب خواص ضدباکتریایی، آنتی‌اکسیدانی و محرک‌های زیستی، ظرفیت بالایی برای درمان زخم‌های دشوار پوستی دارد.»

چشم‌انداز کاربرد در نظام سلامت

با توجه به هزینه‌های سنگین درمانی و چالش‌های ناشی از زخم‌های مزمن در بیماران مبتلا به دیابت، این دستاورد علمی می‌تواند گامی مهم در کاهش بار اقتصادی و پزشکی باشد. با این حال، برای ورود این محصول به مرحله کاربرد بالینی، انجام مطالعات تکمیلی و آزمون‌های حیوانی جهت تایید نهایی ایمنی و اثربخشی ضروری است.

در نهایت، این نوآوری در حوزه مهندسی بافت، مسیر جدیدی را برای درمان‌های غیرتهاجمی و هوشمند زخم‌های مزمن در ایران و جهان باز می‌کند.