سقاب اصفهانی: افزایش قیمت بنزین بدون اصلاح ساختار مصرف، تنها یک مسکن است

سید اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور، با اشاره به چالش‌های جدی در حوزه ناترازی انرژی، تأکید کرد که سیاست‌های مبتنی بر افزایش قیمت، بدون اصلاح ریشه‌ای عوامل مصرف، تنها اثری کوتاه‌مدت خواهند داشت و نمی‌توانند بحران قیمت بنزین و سایر حامل‌های انرژی را به طور پایدار حل کنند.

علل بنیادین افزایش مصرف سوخت در کشور

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی در جریان ارائه گزارشی در شورای شهر تهران، به کالبدشکافی عوامل اصلی حجم بالای مصرف سوخت پرداخت. وی اعلام کرد که شکاف موجود در مصرف بهینه بنزین از سه عامل اصلی نشأت می‌گیرد:

• استاندارد خودروها: حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از عدم بهره‌وری مصرف به وضعیت فنی و استاندارد خودروهای کشور مربوط می‌شود.
• الگوی حمل‌ونقل: برخلاف کشورهای توسعه‌یافته که به سمت حمل‌ونقل سنگین و جمعی رفته‌اند، در ایران تمرکز بر خودروهای سبک است که ۳۰ درصد مصرف را افزایش داده است.
• رفتارهای رانندگی: ترافیک و سفرهای تک‌سرنشن یا سفرهای با ظرفیت پایین، ۲۵ درصد دیگر از شکاف مصرف را تشکیل می‌دهند.

نقش شهرداری و راهکارهای مدیریت تقاضا

سقاب اصفهانی پیشنهاد داد که همکاری میان دولت و شهرداری‌ها نباید تنها به حوزه بنزین محدود شود، بلکه باید شامل مدیریت مصرف گاز، برق و سایر انرژی‌ها نیز گردد. وی مدل‌های مختلفی را برای این همکاری مطرح کرد:

«تا زمانی که ریشه‌های مصرف برطرف نشود، هر سیاست قیمتی تنها یک مُسکن خواهد بود.»

تحول در زیرساخت‌ها و فرهنگ مصرف

معاون رئیس‌جمهور با اشاره به ظرفیت‌های موجود، از امکان کاهش ۵۰ درصدی مصرف انرژی در مدارس از طریق عایق‌بندی خبر داد. وی همچنین تأکید کرد که برای رسیدن به مدیریت پایدار، باید از چهار اهرم اصلی استفاده کرد:

1. فرهنگ‌سازی و الگوسازی اجتماعی
2. بهره‌گیری از فناوری‌های نوین
3. مدیریت هوشمند تقاضا
4. ایجاد انگیزه‌های مالی و بازی‌های برد-برد برای اصناف

در نهایت، وی بر ضرورت تبدیل ایده‌های برنامه‌های توسعه به یک میثاق ملی تأکید کرد تا تمامی نهادها از استانداری‌ها تا شهرداری‌ها، مسئولیت کاهش مصرف را بر عهده بگیرند.

به طور خلاصه، مدیریت بحران انرژی و کنترل قیمت بنزین نیازمند گذار از سیاست‌های شوک قیمتی به سمت اصلاح ساختارهای حمل‌ونقل، ارتقای استاندارد خودروها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در حوزه بهره‌وری است.