تولید پنبه در ایران؛ چشم‌انداز رسیدن به ۶۵ هزار تن و چالش خودکفایی

برآوردها نشان می‌دهد که با وجود چالش‌های اقلیمی و زیرساختی، میزان تولید پنبه در سال جاری می‌تواند به رقم ۶۵ هزار تن برسد؛ موضوعی که پتانسیل دستیابی به خودکفایی در این حوزه را با حمایت‌های مناسب باز می‌کند.

چالش‌های تولید و تهدیدهای اقلیمی

مدیرعامل صندوق پنبه در گفتگو با رسانه‌ها، از تأثیرات منفی گرمای شدید و تنش‌های آبی بر کیفیت محصول خبر داد. او تأکید کرد که ریزش گل‌ها به دلیل کم‌آبی، کیفیت نهایی محصول را با تهدید جدی مواجه کرده است.

علاوه بر مسائل اقلیمی، قطعی برق و دشواری در تأمین سوخت نیز از دیگر موانع اصلی است که مانع از تأمین به‌موقع آب مورد نیاز گیاه در بازه‌های حیاتی می‌شود.

نیاز صنعت نساجی و وضعیت واردات

صنعت نساجی کشور سالانه به مقداری عظیم از الیاف نیاز دارد که جزئیات آن در جدول زیر قابل مشاهده است:

واردات آزاد نخ و ورود محصولات با قیمت پایین از کشورهای همسایه مانند ترکمنستان، علاوه بر ایجاد رقابت ناعادلانه، به تولیدات داخلی آسیب جدی وارد کرده است.

مسئله سودآوری و راهکار خودکفایی

یکی از اصلی‌ترین دلایل کاهش سطح زیرکشت تولید پنبه، عدم مقایسه‌پذیری درآمد آن با سایر محصولات زراعی است. در حالی که کشت شالی درآمد بسیار بالاتری برای کشاورزان دارد، پنبه با هزینه‌های بالا و درآمد پایین‌تر، استقبال کمتری را در استان‌های شمالی می‌پذیرد.

«اگر دولت به جای صرف ۲۰۰ میلیون دلار ارز برای واردات، از تولید داخل حمایت کند، پتانسیل رسیدن به خودکفایی در کشور بسیار بالاست.»

کشورهای رقیب با ارائه یارانه‌های سنگین به کشاورزان خود، قیمت جهانی را پایین نگه داشته‌اند؛ لذا ایجاد مشوق‌های دولتی برای کشاورزان ایرانی، کلید اصلی افزایش سطح زیرکشت در استان‌های گلستان و مازندران خواهد بود.

نتیجه‌گیری

با وجود پتانسیل تولید ۵۰۰ هزار تن در کشور، فعلاً تنها بخش کوچکی از نیاز صنعت تأمین می‌شود. با برنامه‌ریزی صحیح برای افزایش سودآوری کشاورزی و رفع مشکلات زیرساختی، تولید پنبه می‌تواند به ثبات و خودکفایی برسد.