تزریق میتوکندری‌های عضله به چشم؛ گامی نو در درمان نابینایی

در یک دستاورد علمی بی‌سابقه، پژوهشگران موفق شدند برای نخستین بار در جهان با استفاده از روشی نوآورانه، میتوکندری‌های استخراج‌شده از عضله پای یک بیمار را به چشم او تزریق کنند. این آزمایش که بر روی یک زن ۲۶ ساله انجام شده، دریچه‌ای جدید به سوی درمان نابینایی‌های ناشی از کمبود انرژی سلولی می‌گشاید.

چالش تولید انرژی در سلول‌های شبکیه

میتوکندری‌ها به عنوان نیروگاه‌های کوچک سلول، وظیفه تأمین انرژی مورد نیاز برای فعالیت‌های حیاتی را بر عهده دارند. سلول‌های گانگلیونی در شبکیه چشم، که مسئول انتقال اطلاعات بصری به مغز هستند، از جمله پرمصرف‌ترین سلول‌ها در سیستم عصبی محسوب می‌شوند.

کمبود اکسیژن یا قطع جریان خون می‌تواند منجر به تخریب میتوکندری‌ها و مرگ این سلول‌های حیاتی شود. در مورد بیمار این مطالعه، یک خونریزی مغزی شدید باعث شده بود که سلول‌های بینایی با بحران انرژی مواجه شده و فرد دچار نابینایی تقریباً کامل شود.

جزئیات فرآیند تزریق میتوکندری‌های عضله

تیم پزشکی در دانشکده پزشکی آیکان مونت ساینای، برای انجام این عملیات حساس، از روش بافت‌برداری از عضله ران بیمار استفاده کردند. آن‌ها ده‌ها میلیون میتوکندری سالم را استخراج کرده و آن‌ها را به مایع زجاجیه هر دو چشم بیمار تزریق نمودند.

نتایج حاصل از این اقدام در مقایسه با وضعیت پیش از درمان، تغییرات قابل توجهی را نشان داد:

• واکنش مردمک: پس از ۴۵ ارزیابی که پیش از درمان هیچ پاسخ نوری ثبت نشده بود، مردمک‌ها واکنش طبیعی به نور را نشان دادند.
• پایداری اثر: واکنش‌های چشم چپ تا روز یازدهم و چشم راست تا روز بیست و نهم پس از تزریق ادامه یافت.
• فعالیت مغزی: تصویربرداری‌های مغزی در روزهای مختلف پس از درمان، پاسخ‌های سازمان‌یافته‌ای را در قشر بینایی ثبت کردند.

محدودیت‌ها و چشم‌انداز آینده

هرچند این آزمایش نشان‌دهنده ایمنی بالای فرآیند است، اما هنوز بینایی کامل بیمار بازنگشته و حدت بینایی او تنها در سطح درک نور باقی مانده است.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که این مطالعه به دلیل تک‌بیمار بودن و نبود گروه کنترل، نیاز به بررسی‌های گسترده‌تر دارد. با این حال، این یافته‌ها که در ژورنال Research Square منتشر شده، احتمال نیاز به تزریق‌های مکرر برای حفظ عملکرد سلول‌های آسیب‌دیده را مطرح می‌کند.

در نهایت، این موفقیت علمی گام مهمی در درک نحوه بازسازی انرژی در سلول‌های عصبی است و می‌تواند مسیر جدیدی را برای درمان بیماری‌های تخریب‌کننده بینایی هموار کند.