تحریم‌های جدید آمریکا علیه چین؛ تمرکز بر شبکه تأمین فناوری ایران

واشنگتن در اقدامی جدید، با هدف قطع شریان‌های مالی ایران، موجی از تحریم‌های اقتصادی را علیه ده‌ها نهاد تجاری مستقر در چین و هنگ‌کنگ آغاز کرد؛ اما در عین حال، از ورود به رویارویی مستقیم با موسسات مالی بزرگ چین خودداری ورزید.

جزئیات بسته تحریمی جدید خزانه‌داری آمریکا

وزارت خزانه‌داری ایالات متحده اخیراً از فهرست جدیدی از افراد و سازمان‌ها رونمایی کرده است که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، این اقدام را بخشی از استراتژی «طرد اقتصادی» برای محدودسازی توان مالی تهران نامیده است.

این فهرست که شباهت زیادی به الگوی اعمال تحریم‌ها در جریان جنگ اوکراین دارد، عمدتاً بر واسطه‌های تجاری و شرکت‌های مستقر در هنگ‌کنگ متمرکز است. هدف اصلی این تدابیر، مقابله با انتقال فناوری‌های حساس و کالاهای دارای کاربرد دوگانه به ایران عنوان شده است.

«تحریم نهادهای خاص می‌تواند بی‌فایده باشد، زیرا سرعت ایجاد شرکت‌های جایگزین بسیار بیشتر از روند زمان‌بر اعمال تحریم‌ها است.»

تمرکز بر شبکه تأمین فناوری و شرکت‌های پوششی

محور اصلی این اقدامات، شبکه تأمین فناوری به مرکزیت شرکت سوییت اوشن در هنگ‌کنگ است. طبق ادعای مقامات آمریکایی، این شرکت به عنوان یک واسطه برای تهیه تجهیزات لیزری، اپتیکی و سایر کالاهای استراتژیک عمل کرده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که این شبکه شامل چندین شرکت دیگر و چندین شهروند چینی است که در فرآیند هماهنگی و تأمین تجهیزات حیاتی نقش داشته‌اند. برخی از این نهادها با استفاده از ساختارهای پیچیده مالی، تلاش می‌کنند مجاری مخفی برای پرداخت‌های مرتبط با ایران ایجاد کنند.

لیست نهادهای تحت تأثیر تحریم‌ها

• شرکت‌های لجستیکی شامل شنژن هوامی و شنژن بوسی‌تونگ
• نهادهای مرتبط با زنجیره تأمین مانند آرپی‌تی تیانی و ام‌تی تریدینگ
• شرکت‌های فناوری مانند دی‌ئی‌سی فوتونیکس در حوزه محصولات لیزری

واکنش‌های بین‌المللی به چرخش تحریم‌ها

در واکنش به این تحریم‌ها، سخنگوی وزارت خارجه چین بر تداوم روابط اقتصادی پکن و تهران تأکید کرده و همکاری‌های دو کشور را در چارچوب قوانین بین‌المللی دانست. وی تأکید کرد که مداخلات خارجی نباید مانع از تعاملات مشروع اقتصادی شود.

از سوی دیگر، دولت محلی هنگ‌کنگ نیز با اعلام پایبندی به مصوبات شورای امنیت سازمان ملل، از پذیرش تحریم‌های یک‌جانبه سایر کشورها سر باز زد. این نهاد تأکید کرد که سیستم‌های نظارتی قدرتمندی برای کنترل تجارت کالاهای استراتژیک در اختیار دارد.

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

هرچند واشنگتن با هدف افزایش هزینه‌های تجارت تهران، شبکه واسطه‌ها را هدف قرار داده است، اما ابهام بزرگی درباره میزان اثرگذاری این اقدامات وجود دارد. با توجه به ماهیت خصوصی شرکت‌های تحریم‌شده و سرعت بالای شکل‌گیری ساختارهای جایگزین، این تحریم‌ها ممکن است بیش از آنکه بر اقتصاد ایران اثر بگذارند، بر روابط دیپلماتیک آمریکا با چین تأثیرگذار باشند.