ماینرهای غیرمجاز؛ فشار ۱۳۰۰ مگاواتی بر شبکه برق و توقیف ۳۰۰ هزار دستگاه

فعالیت گسترده ماینرهای غیرمجاز در سال‌های اخیر، فشار بی‌سابقه‌ای بر زیرساخت‌های انرژی کشور وارد کرده است؛ به‌طوری که بار مصرفی این دستگاه‌ها اکنون با ظرفیت نیروگاه اتمی بوشهر برابری می‌کند.

تخریب شبکه برق توسط استخراج غیرقانونی رمزارز

طبق گزارش‌های رسمی، بیش از ۳۰۰ هزار دستگاه ماینر که به‌صورت غیرقانونی یا در ساعات غیرمجاز فعالیت می‌کردند، شناسایی و توقیف شده‌اند. این حجم از مصرف انرژی، معادل ۱۳۰۰ مگاوات بار اضافی بر شبکه برق کشور است که پایداری سیستم را در روزهای اوج مصرف، به‌ویژه در فصل تابستان، به شدت تهدید می‌کند.

استفاده از انرژی ملی برای اهداف شخصی و بدون مجوز، علاوه بر تضییع حقوق مشترکان عادی، می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی به مراکز درمانی، واحدهای تولیدی و زیرساخت‌های حیاتی شود. کارشناسان هشدار می‌دهند که این پدیده، یک تخلف اقتصادی ساده نیست، بلکه تعرض به امنیت انرژی ملی محسوب می‌شود.

مقایسه مصرف انرژی: ماینر در برابر خانوار

تفاوت فاحش مصرف انرژی میان دستگاه‌های استخراج رمزارز و واحدهای مسکونی، یکی از چالش‌های اصلی مدیریت شبکه است. در جدول زیر، مقایسه توان مصرفی ارائه شده است:

نکته مهم: اگر یک دستگاه ماینر با کنتور خانگی کار کند، هزینه قبض آن می‌تواند به حدود هفت تا هشت میلیون تومان در ماه برسد، اما متخلفان با دستکاری کنتورها، از پرداخت این هزینه‌ها فرار می‌کنند.

استان‌های بحرانی و نقش گزارش‌های مردمی

بر اساس داده‌های منتشر شده، استان‌های خوزستان، تهران، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی بیشترین میزان فعالیت ماینرهای غیرمجاز را به خود اختصاص داده‌اند. در استان‌های مرزی، سهولت ورود تجهیزات و در خوزستان، دسترسی آسان به شبکه قدرتمند توزیع، از عوامل اصلی این گسترش است.

وزارت نیرو برای مقابله با این پدیده، طرح تشویقی جدیدی را برای شهروندان در نظر گرفته است:

• شناسایی ۱۰ دستگاه نخست: ۳ میلیون تومان پاداش برای هر دستگاه
• شناسایی ۱۰ دستگاه دوم: ۲ میلیون تومان پاداش برای هر دستگاه
• مراکز بزرگ (۳۰ تا ۲۰۰ دستگاه): ۱.۵ میلیون تومان برای هر دستگاه

شهروندان می‌توانند گزارش‌های خود مبنی بر نوسان ولتاژ یا صدای غیرعادی تجهیزات را از طریق شماره پیامک ۳۰۰۰۵۱۲۱ ارسال کنند.

چالش بازدارندگی و ضرورت جرم‌انگاری

با وجود افزایش عملکرد دستگاه‌های نظارتی، برخی مسئولان معتقدند مجازات‌های فعلی کافی نیست. تکرار فعالیت متخلفان پس از توقیف دستگاه‌ها، نشان‌دهنده نیاز به افزایش بازدارندگی از طریق قوانین سخت‌گیرانه‌تر در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس است. هدف نهایی، تبدیل استخراج رمزارز از یک فعالیت پنهانی و سرقتی به یک فعالیت صنعتی و قانونی در مناطق آزاد است.

در نهایت، مقابله با ماینرهای غیرمجاز تنها یک ضرورت اقتصادی نیست، بلکه گامی حیاتی برای حفظ پایداری شبکه برق و صیانت از حقوق میلیون‌ها مشترک در سراسر کشور است.