فریدون مجلسی: تحول در آمریکا از حاکمیت نخبگان به سلطه توده‌های بدون فرهنگ

فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین و تحلیلگر مسائل بین‌الملل، در گفتگویی عمیق، از تغییر بنیادین در ساختار قدرت ایالات متحده سخن گفت و معتقد است که سیاست‌های فعلی آمریکا، نشان‌دهنده گذار از حاکمیت نخبگان فکری به سلطه توده‌های فاقد پشتوانه فرهنگی است.

تحول ساختاری در آمریکا؛ از قدرت اندیشه تا قدرت توده

به گفته مجلسی، آنچه امروز در ایالات متحده شاهد آن هستیم، تنها یک تغییر سیاسی ساده نیست، بلکه یک تحول فرهنگی عمیق است. او این پدیده را «حرکت از مغز به بازو» توصیف می‌کند؛ یعنی انتقال قدرت از لایه‌های تحصیل‌کرده و صاحب‌نظر به لایه‌هایی از جامعه که بیشتر بر پایه قدرت فیزیکی و نمایش‌های خیابانی متکی هستند.

وی با اشاره به ریشه‌های مهاجرتی جامعه آمریکا، خاطرنشان کرد که اگرچه بنیان‌های فکری این کشور توسط روشنفکران اولیه شکل گرفته بود، اما امروزه موج‌های جدیدی از مهاجران و گروه‌های روستایی‌تبار، وزن سیاسی خود را از طریق توده‌های پرجمعیت و شعارهای عوام‌فریبانه اعمال می‌کنند.

چالش‌های دیپلماسی و روابط با متحدان سنتی

تحلیلگر ارشد مسائل بین‌الملل، رویکرد دونالد ترامپ را مبتنی بر محاسبات مالی و نگاهی معامله‌گرانه به روابط بین‌الملل دانست. او معتقد است این نگاه، متحدان استراتژیک آمریکا را با تردید مواجه کرده است:

• کانادا: تنش در روابط و تلاش اوتار سیاسی کانادا برای کاهش وابستگی به آمریکا.
• اروپا: شکاف میان ارزش‌های مشترک و سیاست‌های تک‌جانبه‌گرایانه واشنگتن.
• آمریکای لاتین: واکنش‌های تند در برابر رویکردهای توسعه‌طلبانه نسبت به منابع منطقه.

"ترامپ با رویکردی که همه چیز را با معیار پول می‌سنجد، سعی در بازگشت به دکترین مونرو دارد، اما با واقعیت‌های جدید جهان جهانی‌شده در تضاد است."

چشم‌انداز جنگ اوکراین و جایگاه ایران در معادلات جهانی

در بخش دیگری از این گفتگو، به تحلیل بحران اوکراین پرداخته شد. مجلسی معتقد است که پایان این جنگ مستلزم پذیرش واقعیت‌های میدانی و احتمالاً واگذاری برخی امتیازات از سوی کی‌یف است تا از خونریزی بیشتر جلوگیری شود.

همچنین وی بر اهمیت استراتژیک ایران تأکید کرد و گفت که با وجود سهم اندک فعلی از اقتصاد جهانی، ظرفیت‌های منابع طبیعی و موقعیت جغرافیایی این کشور، آن را به بازیگری غیرقابل چشم‌پوشی در تامین نیازهای انرژی چین و سایر قدرت‌های نوظهور تبدیل می‌کند.

در نهایت، فریدون مجلسی بر این باور است که آینده جهان پس از ترامپ، بستگی به این دارد که آیا او می‌تواند بحران‌های بزرگ در ایران و اوکراین را مدیریت کند یا خیر. موفقیت او در حل مسالمت‌آمیز این چالش‌ها، تنها راه ماندگاری نام او در تاریخ سیاست خواهد بود.