تنش آب شرب در ۵۸ شهر ایران؛ تهران و مشهد در صدر مناطق بحرانی

گزارش‌های جدید از وضعیت منابع آبی کشور نشان می‌دهد که علیرغم بهبود کلی ذخایر سدها در سطح ملی، همچنان تنش آب شرب در چندین منطقه کلیدی از جمله تهران، البرز و مشهد به شدت احساس می‌شود. بر اساس آخرین داده‌های منتشر شده، حدود ۳۵ میلیون نفر از جمعیت ایران درگیر محدودیت‌های آبی هستند.

وضعیت بارش‌ها و پراکندگی تنش آبی در استان‌ها

طبق اظهارات مقامات مسئول، میانگین بارش کشور تاکنون ۲۳۸ میلی‌متر بوده که تنها یک درصد کمتر از وضعیت نرمال است. با این حال، این میانگین کلی نمی‌تواند وضعیت بحرانی برخی مناطق را پوشش دهد. تنش آب شرب در مقیاس محلی، چالش اصلی مدیریت منابع است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد ۱۲ استان با کاهش محسوس بارندگی مواجه شده‌اند که فهرست آن‌ها به شرح زیر است:

• تهران، البرز و قزوین
• خراسان رضوی و مرکزی
• اصفهان، یزد و قم
• سیستان و بلوچستان، سمنان و چهارمحال و بختیاری
• گیلان و مازندران

تحلیل ذخایر سدها و راهبرد تأمین انرژی

در حالی که مجموع حجم آب مخازن کشور به ۲۷ میلیارد و ۳۵۰ میلیون مترمکعب رسیده است، وضعیت سدها در مناطق پرجمعیت متفاوت است. برای مثال، درصد پرشدگی سدها در استان تهران تنها ۲۶ درصد گزارش شده است.

وزارت نیرو با اتخاذ سیاست حفظ تراز آب در سدهای دارای نیروگاه، تلاش می‌کند میان تأمین آب شرب و تولید برق‌آبی تعادل برقرار کند.

چالش‌های فرامرزی و وضعیت دریاچه ارومیه

مسائل مربوط به حقابه رودخانه هیرمند و سد دوستی در مرز با ترکمنستان همچنان از اولویت‌های دیپلماتیک و فنی است. با وجود بهبود نسبی ورودی آب به هیرمند، تأمین کامل حقابه ایران همچنان در جریان پیگیری‌هاست.

«وضعیت دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته بهبود چشمگیری داشته و حجم آب آن به نزدیکی ۳ میلیارد مترمکعب رسیده است، اما نباید با این بهبود موقت، از برنامه‌های ساختاری احیا چشم‌پوشی کرد.»

در نهایت، مدیریت مصرف آب و اصلاح الگوی کشت در حوضه‌های آبریز، تنها راه پایدار برای مقابله با پدیده تغییر اقلیم و اثرات احتمالی ال‌نینو در سال‌های آتی خواهد بود.