بازار ۸۸ هزار میلیاردی اینستاگرام؛ چگونه تجارت اجتماعی از بازار رسمی پیشی گرفت؟

بازار تجارت اجتماعی در ایران، علی‌رغم چالش‌های مربوط به فیلترینگ، با رشدی خیره‌کننده توانسته است سهم قابل‌توجهی از اقتصاد دیجیتال را به خود اختصاص دهد. بر اساس داده‌های منتشر شده، ارزش فروش در پلتفرم اینستاگرام اکنون با مجموع فروش پلتفرم‌های رسمی تجارت الکترونیک برابری می‌کند.

رشد چشمگیر بازار غیررسمی در برابر پلتفرم‌های رسمی

گزارش‌های جدید نشان می‌دهد که ارزش فروش در اینستاگرام طی سال ۱۴۰۳ به رقم ۸۸.۸ هزار میلیارد تومان رسیده است. این حجم از فعالیت تجاری نشان‌دهنده شکاف عمیق میان نیاز مصرف‌کنندگان و ظرفیت‌های موجود در بازارهای رسمی است.

فعالان حوزه تجارت الکترونیک معتقدند محدودیت‌های موجود در عرضه کالا و پیچیدگی‌های اداری، فروشندگان را به سمت شبکه‌های اجتماعی سوق داده است. در واقع، سادگی در تعامل و تنوع بالای محصولات در اینستاگرام، مزیت رقابتی این پلتفرم نسبت به سایت‌های رسمی محسوب می‌شود.

چالش‌های ورود به بازار رسمی و راهکارهای گذار

بسیاری از فعالان اینستاگرام تمایل دارند فعالیت خود را به صورت قانونی ثبت کنند، اما موانعی نظیر احراز هویت دشوار، مسائل مالیاتی و هزینه‌های بالای راه‌اندازی، این مسیر را برای آن‌ها دشوار کرده است.

برخی کارشناسان بر این باورند که با ایجاد زیرساخت‌های لجستیکی و سازوکارهای اعتمادسازی، می‌توان تا ۳۰ درصد از این بازار را به سمت پلتفرم‌های رسمی هدایت کرد. این انتقال می‌تواند منجر به شفافیت بیشتر فعالیت‌ها و ورود آن‌ها به چرخه مالیاتی شود.

هشدار درباره بازگشت قاچاق به فضای دیجیتال

یکی از نگرانی‌های جدی فعالان اقتصادی، تأثیر سیاست‌های سخت‌گیرانه بر بازار کالا است. محدودیت‌های شدید در واردات، به‌ویژه در حوزه کالاهای دیجیتال، می‌تواند باعث کاهش سهم بازار رسمی و در مقابل، گسترش بازار قاچاق و کالاهای فاقد شناسه شود.

"تکرار سیاست ممنوعیت واردات، به جای حذف تقاضا، بازار را به سمت مسیرهای غیررسمی و خارج از نظارت دولت سوق می‌دهد."

کارشناسان پیشنهاد می‌کنند به جای فشار مالیاتی ناگهانی، از سیاست‌های تشویقی و معافیت‌های چندساله برای کسب‌وکارهای در حال توسعه استفاده شود تا از خروج سرمایه و رشد تجارت غیررسمی جلوگیری گردد.

در نهایت، آینده اقتصاد دیجیتال ایران در گرو ایجاد تعادل میان نظارت دولتی و تسهیل فعالیت‌های تجاری است. اتصال مؤثر میان شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های رسمی، تنها راه توسعه پایدار این صنعت خواهد بود.