رمزنگاری پساکوانتومی؛ نقش بانک مرکزی در توسعه فناوری کوانتوم ایران

بانک مرکزی با ورود به حوزه رمزنگاری پساکوانتومی، می‌تواند به پیشران اصلی توسعه زیست‌بوم فناوری کوانتوم در ایران تبدیل شود. این تحول با هدف مقابله با تهدیدات امنیتی ناشی از توان پردازشی بالای رایانه‌های آینده در حال برنامه‌ریزی است.

ضرورت گذار به رمزنگاری پساکوانتومی

در نشست امضای تفاهم‌نامه همکاری میان معاونت علمی ریاست جمهوری و بانک مرکزی، بر اهمیت گذار از روش‌های سنتی به فناوری‌های نوین تأکید شد. با گسترش رایانش کوانتومی، امنیت بسیاری از پروتکل‌های رمزنگاری فعلی با چالش جدی روبرو خواهد شد.

"کشورهای پیشرو مانند آمریکا، چین و ژاپن فرآیند مهاجرت به رمزنگاری پساکوانتومی را آغاز کرده‌اند و شبکه بانکی یکی از حساس‌ترین بخش‌های نیازمند این تحول است."

این انتقال باید پیش از فراگیر شدن فناوری کوانتومی انجام شود تا از احتمال رمزگشایی اطلاعات ذخیره‌شده در آینده جلوگیری به عمل آید.

محورهای اصلی همکاری و توسعه بازار

این تفاهم‌نامه بر چند ستون اصلی استوار است که هدف آن ایجاد یک چرخه کامل از دانش تا بازار است:

• حمایت پژوهشی: اجرای فراخوان‌های علمی در حوزه مسائل پولی و بانکی با مشارکت بنیاد ملی علم.
• تأمین نیروی انسانی: پرورش نخبگان متخصص در تمامی سطوح فناوری کوانتوم.
• ایجاد بازار: استفاده از نیازهای شبکه بانکی برای ایجاد فرصت‌های اقتصادی برای شرکت‌های دانش‌بنیان.
• زیرساخت آزمایشگاهی: راه‌اندازی مراکز ارزیابی در شرکت خدمات انفورماتیک بانک مرکزی.

گام‌های اجرایی و آینده فناوری کوانتوم

در راستای تحقق این اهداف، زیرساخت‌های آموزشی در ۱۵ دانشگاه کشور فعال شده و آزمایشگاه‌های آموزشی تجهیز شده‌اند. برنامه سه‌ساله توسعه رمزنگاری پساکوانتومی با هدف رسیدن به نتایج پایدار تا پایان دوره دولت جاری در دستور کار قرار دارد.

ایجاد این بازار نه تنها امنیت خدمات بانکی را تضمین می‌کند، بلکه باعث افزایش اعتماد عمومی به زیرساخت‌های دیجیتال کشور خواهد شد.