تحریم‌های جدید آمریکا؛ حمله نرماندی اقتصادی یا مقدمه‌ای برای سقوط سایگون؟

دولت ایالات متحده با معرفی کارزار جدیدی تحت عنوان «عملیات طرد اقتصادی»، تلاش می‌کند فشار بر ایران را به سطحی بی‌سابقه برساند؛ اقدامی که واشنگتن آن را به عملیات نظامی بزرگ نرماندی تشبیه کرده است، اما کارشناسان آن را بیشتر به شکست‌های تاریخی مانند سقوط سایگون نزدیک می‌دانند.

تحلیل نامگذاری جنجالی: از نرماندی تا سایگون

استفاده از اصطلاح «روز D اقتصادی» توسط دولت ترامپ، با هدف القای تصویری از یک حمله قاطع و سرنوشت‌ساز برای فروپاشی اقتصادی ایران صورت گرفته است. با این حال، تحلیلگران معتقدند این تشبیه با واقعیت‌های پیچیده فعلی فاصله زیادی دارد.

برخلاف ائتلاف متحد در جنگ جهانی دوم، آمریکا امروز با چالش نبود متحدان هماهنگ روبروست. این موضوع باعث شده تا برخی متخصصان، این حرکت را نه یک پیشروی پیروزمندانه، بلکه تلاشی برای مدیریت عقب‌نشینی از میدان‌های نظامی و تغییر روایت جنگ به سمت یک نبرد اقتصادی بدانند.

بومرنگ تحریم‌های ثانویه و تهدید علیه چین

اعمال تحریم‌های ثانویه، ابزاری است که می‌تواند به خود اقتصاد آمریکا نیز آسیب برساند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در عین تأکید بر قدرت این ابزار، از احتمال انفجار نظام مالی جهانی ابراز نگرانی کرده است.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های این سیاست، برخورد با منافع چین است. با توجه به اینکه چین بخش عمده‌ای از نفت ایران را جذب می‌کند، هدف قرار دادن نهادهای مالی چینی می‌تواند به معنای آغاز یک جنگ تجاری تمام‌عیار باشد. این موضوع می‌تواند پیامدهایی همچون:

• اختلال در تأمین عناصر کمیاب معدنی مورد نیاز صنایع دفاعی آمریکا
• توقف تولید در بخش خودروسازی ایالات متحده
• تشدید روند جایگزینی دلار با یوآن در معاملات بین‌المللی

محدودیت‌های راهبردی و بازی موش و گربه

واشنگتن در این مسیر با دو مانع اصلی روبروست: نخست، عدم تمایل کشورهای عربی خلیج فارس به پذیرش هزینه‌های تحریم‌های علیه ایران، و دوم، تجربه طولانی‌مدت ایران در دور زدن محدودیت‌ها. ایران با ایجاد شبکه‌های مالی پیچیده، در حال انجام یک «بازی موش و گربه» با نهادهای نظارتی آمریکا است.

«تحریم‌ها ممکن است یک مسیر مالی را ببندند، اما لزوماً جریان پول را متوقف نمی‌کنند؛ بلکه آن را به مسیرهای پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر منتقل می‌کنند.»

نتیحت‌گیری نهایی

در نهایت، موفقیت یا شکست این تحریم‌های جدید آمریکا به میزان آمادگی واشنگتن برای تحمل هزینه‌های اقتصادی و سیاسی آن بستگی دارد. اگر این فشارها منجر به ایجاد ساختارهای مالی موازی خارج از کنترل دلار شود، آمریکا ممکن است در بلندمدت قدرت نفوذ خود را بر نظام مالی جهانی کاهش دهد.