بررسی جهانی منابع آب؛ ایران در رتبه سیزدهم برداشت آب شیرین جهان قرار گرفت

صدرنشینی ایسلند در منابع آب تجدیدپذیر

بر اساس گزارش‌های منتشر شده از سازمان Our World in Data، کشور ایسللند با دارا بودن ۱۵.۷ میلیون فوت مکعب آب شیرین به ازای هر نفر، در جایگاه نخست جهان قرار دارد. این میزان از سرانه منابع آب در ایالات متحده تقریباً ۵۰ برابر بیشتر است. پس از ایسلند، کشورهای گویان و سورینام با منابع بسیار غنی در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

بسیاری از این کشورها به دلیل جمعیت اندک و برخورداری از سیستم‌های یخچالی یا بارندگی‌های بسیار زیاد، در صدر فهرست منابع قرار دارند. برای نمونه، برزیل با وجود منابع عظیم، به دلیل جمعیت بالا در رتبه ۲۴ قرار می‌گیرد.

رتبه‌بندی برداشت آب؛ ایران در جایگاه سیزدهم

در حالی که رتبه‌بندی منابع با میزان برداشت متفاوت است، کشورهایی که بیشترین فشار را بر منابع آب وارد می‌کنند در فهرست متفاوتی جای می‌گیرند. مونته‌نگرو با ۱۲۷ هزار فوت مکعب در صدر برداشت آب قرار دارد.

ایران با میزان برداشت سالانه ۳۷ هزار فوت مکعب آب به ازای هر نفر، در رتبه سیزدهم جهان قرار گرفته است که نشان‌دهنده فشار بالای تقاضا بر منابع آبی کشور است.

عوامل موثر بر فشار به منابع آب

عواملی نظیر توسعه کشاورزی، فعالیت‌های صنعتی، تولید انرژی و رشد سریع شهرها، از جمله اصلی‌ترین دلایل افزایش برداشت آب هستند. در ایالات متحده، بخش بزرگی از این برداشت مربوط به آبیاری مزارع کشاورزی و نیروگاه‌ها است.

"برداشت آب با مصرف آب یکسان نیست؛ در حالی که نیروگاه‌ها بخش عمده آب را بازمی‌گردانند، بخش بسیار بزرگی از آب مصرفی در کشاورزی از چرخه خارج می‌شود."

این رقابت میان بخش‌های مختلف برای دسترسی به منابع محدود، می‌تواند حتی در کشورهای دارای منابع فراوان نیز باعث ایجاد تنش‌های آبی در مناطق خاص شود.

نتیار و جمع‌بندی

در نهایت، مدیریت منابع آب بیش از آنکه به جغرافیا وابسته باشد، به مدیریت تقاضا در بخش‌های کشاورزی و صنعت بستگی دارد. رتبه سیزدهم ایران در برداشت آب، ضرورت بازنگری در الگوهای مصرف را بیش از پیش نمایان می‌کند.