شرکت‌های دانش‌بنیان ایران؛ ثبت 18 هزار محصول فناورانه و صادرات 700 میلیون دلاری

شرکت‌های دانش‌بنیان در حال حاضر نقش کلیدی و پررنگی در زنجیره‌های ارزش اقتصادی کشور ایفا می‌کنند و با ثبت بیش از 18 هزار محصول فناورانه، توانمندی‌های علمی ایران را در عرصه‌های مختلف به نمایش گذاشته‌اند.

وضعیت فعلی شرکت‌های دانش‌بنیان در ایران

تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان در معاونت علمی ریاست‌جمهوری، ضمن ارائه آماری از وضعیت این حوزه، اعلام کرد که در حال حاضر حدود 11,100 شرکت دانش‌بنیان در سراسر کشور در حال فعالیت هستند. این شرکت‌ها بر اساس سطح پیشرفت فناوری به سه گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

• شرکت‌های نوپا: حدود 7,000 مجموعه که در مراحل اولیه شکل‌گیری و اتصال به بازار هستند.
• شرکت‌های نوآور و فناور: حدود 4,000 مجموعه پیشرفته که نقش استراتژیک در اقتصاد دارند.

شرکت‌های فناور به دلیل اینکه دست‌کم 50 درصد از فروش خود را به محصولات تخصصی اختصاص می‌دهند، از اهمیت بالایی در توسعه صنعتی برخوردارند.

تأثیر اقتصادی و قدرت صادراتی محصولات فناورانه

درآمد حاصل از فعالیت مجموع شرکت‌های دانش‌بنیان از مرز 3,000 همت فراتر رفته است که نشان‌دهنده نفوذ عمیق این بخش در اقتصاد ملی است. از این میزان درآمد، حدود 700 همت مستقیماً مربوط به فروش محصولات دانش‌بنیان است.

در بخش تجارت خارجی نیز، عملکرد قابل توجهی مشاهده می‌شود:

«با وجود رقابت با کشورهای پیشرفته، باور داریم که با رفع موانع و تحریم‌ها، صادرات محصولات دانش‌بنیان جهشی خیره‌کننده خواهد داشت.»

حوزه‌های پیشرو در فناوری اطلاعات و ماشین‌آلات

بررسی توزیع شرکت‌ها نشان می‌دهد که فناوری اطلاعات با دارا بودن حدود 2,300 تا 2,400 شرکت فعال، بیشترین سهم را در میان حوزه‌های فناوری دارد. پس از این بخش، حوزه‌های زیر بیشترین میزان فعالیت را به خود اختصاص داده‌اند:

1. صنعت ماشین‌آلات
2. برق و الکترونیک

علاوه بر این، اگرچه حوزه‌هایی مانند کشاورزی ظرفیت رشد بسیار بالایی دارند، اما در حال حاضر تمرکز اصلی بر حوزه‌های دیجیتال و صنعتی است.

در مجموع، رشد مستمر شرکت‌های دانش‌بنیان و تنوع محصولات آن‌ها در 9 حوزه مختلف، نویدبخش تحولی بزرگ در اقتصاد مبتنی بر دانش در ایران است.