ماه‌گرفتگی ۶ شهریور ۱۴۰۵؛ بررسی امکان مشاهده ماه خونین در ایران

در حالی که تنها دو هفته از خورشیدگرفتگی ۲۱ مرداد گذشته است، آسمان بار دیگر با یک پدیده نجومی خیره‌کننده همراه خواهد بود. ماه‌گرفتگی ۶ شهریور ۱۴۰۵ یک خسوف جزئی اما بسیار عمیق است که در آن بخش عظیمی از ماه در سایه زمین فرو می‌رود.

این رویداد که از نظر فنی یک گرفت جزئی محسوب می‌شود، به دلیل پوشانده شدن ۹۶.۲ درصد از سطح ماه توسط تمام‌سایه زمین، ظاهری بسیار شبیه به «ماه خونین» خواهد داشت.

ماه خونین یا ماه تقریباً سرخ؟

بسیاری از علاقه‌مندان به نجوم منتظر دیدن ماه خونین هستند، اما باید دانست که برای وقوع یک ماه‌گرفتگی کامل، باید تمام قرص ماه در سایه زمین قرار گیرد. در رویداد پیش‌رو، تنها حدود چهار درصد از ماه خارج از سایه باقی می‌ماند.

علت تغییر رنگ ماه به طیف‌های سرخ و مسی، پدیده انکسار نور در جو زمین است. جو زمین نورهای آبی را پراکنده کرده و تنها طول موج‌های بلندتر مانند قرمز و نارنجی را به سمت ماه هدایت می‌کند. این سازوکار دقیقاً مشابه رنگ غروب خورشید عمل می‌کند.

"شاید بهترین توصیف برای این پدیده، ماه تقریباً خونین باشد که در تاریکی تمام‌سایه زمین غوطه‌ور می‌شود."

زمان‌بندی و شرایط رصد در ایران

بر اساس محاسبات نجومی، مراحل این پدیده به شرح زیر خواهد بود:

آیا در ایران می‌توان این پدیده را دید؟

متأسفانه شرایط رصد این خسوف در ایران مطلوب نیست. در تهران، ماه در ساعت ۵:۳۱ بامداد غروب می‌کند، در حالی که اوج اصلی گرفت در ساعت ۷:۴۲ بامداد رخ می‌دهد. این یعنی زمانی که بخش تماشایی و رنگی ماه در ایران زیر افق قرار دارد.

تنها بخش بسیار کم‌رنگ و نیم‌سایه‌ای از این گرفت ممکن است در لحظات پایانی پیش از طلوع ماه در افق جنوب‌غربی دیده شود، اما تماشای ماه با رنگ مسی و درخشان برای ساکنان ایران امکان‌پذیر نخواهد بود.

جمع‌بندی و نکات نهایی

ماه‌گرفتگی ۶ شهریور ۱۴۰۵ فرصتی استثنایی برای عکاسان نجومی در سایر نقاط جهان است. اگرچه در ایران شاهد اوج این پدیده نخواهیم بود، اما می‌توان از طریق پخش‌های زنده جهانی، این منظره بی‌نظیر را تجربه کرد. فرصت بعدی برای رصد خسوف مناسب از ایران به اواخر سال ۱۴۰۶ موکول شده است.