کمبود سنگ‌آهن در اولویت نیست؛ بحران انرژی و نقدینگی فولادسازان را تحت فشار قرار داده است

بحران‌های جاری در زنجیره تأمین مواد اولیه، تمرکز فولادسازان را از مسئله کمبود سنگ‌آهن به سمت چالش‌های بنیادین‌تر مانند نقدینگی و انرژی تغییر داده است. در حالی که ظرفیت‌های تولیدی کشور در سطح بالایی قرار دارد، عدم توازن میان توسعه معادن و واحدهای صنعتی، نگرانی‌های ساختاری ایجاد کرده است.

شکاف میان ظرفیت تولید و توان تأمین خوراک

مهرداد اکبریان، رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ‌آهن ایران، در تحلیل وضعیت فعلی صنایع معدنی، از وجود یک فاصله عمیق میان توان عملیاتی و ظرفیت اسمی خبر داد. وی تأکید کرد که اگرچه ظرفیت تولید فولاد کشور به حدود ۵۶ میلیون تن می‌رسد، اما فعال‌سازی این سطح از تولید مستلزم دسترسی به ۲۰۰ میلیون تن سنگ‌آهن است.

در حال حاضر، تولید سالانه سنگ‌آهن در بهترین حالت خود حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون تن برآورد می‌شود که نشان‌دهنده نیاز مبرم به توسعه معادن در آینده‌ای نزدیک است. با این حال، شرایط کنونی بازار با واقعیت‌های متفاوتی همراه است.

تغییر اولویت‌ها در سایه کاهش تولید

با توجه به آسیب‌های وارده در جریان درگیری‌های اخیر، پیش‌بینی می‌شود تولید فولاد در سال جاری از ۳۲ میلیون تن در سال گذشته به حدود ۲۲ میلیون تن کاهش یابد. این کاهش تولید، فشار بر منابع سنگ‌آهن را به طور موقت کاهش داده است.

به گفته اکبریان، در شرایط فعلی، موضوع کمبود سنگ‌آهن در اولویت‌های اصلی قرار ندارد؛ چرا که حفظ حیات واحدهای تولیدی با چالش‌های جدی‌تر روبروست.

چالش‌های بنیادین: انرژی، نقدینگی و اکتشاف

بخش تولید در حال حاضر با مجموعه‌ای از موانع در تمامی مراحل زنجیره ارزش دست و پنجه نرم می‌کند. این موانع شامل موارد زیر است:

• بحران انرژی: کمبود گاز و برق برای تولید کنسانتره و محصولات زنجیره.
• مشکلات مالی: کمبود نقدینگی مورد نیاز برای چرخش سرمایه.
• تأمین سوخت: چالش دسترسی به گازوئیل برای بخش‌های عملیاتی.
• ضعف در اکتشاف: نیاز مبرم به سرمایه‌گذاری مشترک دولت و بخش خصوصی در حوزه اکتشافات جدید.

"شاه‌بیت تأمین سنگ‌آهن در کشور، سرمایه‌گذاری در حوزه اکتشاف است. بدون توسعه هم‌زمان معادن، شکاف میان ظرفیت تولید و توان تأمین خوراک عمیق‌تر خواهد شد."

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

در نهایت، اگرچه در کوتاه‌مدت نگرانی از کمبود سنگ‌آهن کمتر به نظر می‌رسد، اما برای بازگشت به مسیر توسعه پایدار، اصلاح ساختار زنجیره تأمین ضروری است. تمرکز بر اکتشافات جدید، ارتقای تجهیزات معدنی و مدیریت بحران انرژی، تنها راه عبور از چالش‌های فعلی صنعت فولاد خواهد بود.