نخستین جراحی مغز با کمک هوش مصنوعی؛ حفظ بینایی بیمار در عملیات حساس

در یک پیشرفت علمی خیره‌کننده، جراحان متخصص در بریتانیا موفق شدند برای نخستین‌بار با بهره‌گیری از دستیار هوش مصنوعی، یک تومور مغزی را از ناحیه‌ای بسیار حساس استخراج کنند؛ عملی که با حفظ کامل توانایی بینایی بیمار به پایان رسید.

تحلیل هوشمند تصاویر در حین جراحی مغز

این فناوری جدید که در بیمارستان کالج دانشگاهی لندن (UCLH) آزمایش شده است، فراتر از کاربردهای سنتی هوش مصنوعی در پیش‌بینی‌های پزشکی عمل می‌کند. برخلاف روش‌های گذشته که تنها برای تحلیل اسکن‌های پیش از عمل به کار می‌رفتند، این دستیار هوش مصنوعی به‌صورت لحظه‌ای و هم‌زمان با جراحی، تصاویر ویدیویی را تحلیل کرده و به تیم پزشکی کمک می‌کند.

این سیستم با شناسایی دقیق ساختارهای حیاتی، به جراحان اجازه می‌دهد تا مرز میان تومور و بافت‌های سالم را به‌درستی تشخیص دهند. در این مورد خاص، هدف اصلی محافظت از عصب‌ها و رگ‌های خونی بود که مستقیماً با سیستم بینایی در ارتباط هستند.

پرونده بیمار: از تاری دید تا بازیابی بینایی

ریس هیبرت، بیمار ۴۸ ساله این عملیات، پس از تجربه تشنج در اواخر سال ۲۰۲۴، تشخیص تومور در نزدیکی غده هیپوفیز را دریافت کرد. موقعیت این تومور به قدری حساس بود که کوچک‌ترین خطای جراحی می‌توانست منجر به نابینایی دائمی شود.

"من پیش از عمل دچار تاری دید شدید بودم، اما اکنون می‌توانم جزئیات محیط را با وضوح کامل ببینم." این جملات از زبان هیبرت، بیانگر موفقیت این رویکرد نوین در جراحی مغز است.

آینده اتاق‌های عمل و محدودیت‌های فعلی

با وجود این موفقیت، متخصصان تأکید دارند که هوش مصنوعی هنوز جایگزینی برای جراحان نیست. این فناوری در حال حاضر در نقش یک دستیار هوشمند عمل می‌کند که وظایف زیر را بر عهده دارد:

• شناسایی و تفکیک ساختارهای حساس از تومور
• رهگیری دقیق ابزارهای جراحی در بدن
• کاهش احتمال خطای انسانی در نقاط کور جراحی

پژوهشگران معتقدند اگر ایمنی این روش در مطالعات گسترده‌تر تأیید شود، نقش هوش مصنوعی در آینده بسیار پررنگ‌تر خواهد شد، هرچند جراحی‌های کاملاً خودکار هنوز در مراحل آزمایشی اولیه قرار دارند.

در نهایت، این موفقیت پزشکی نشان‌دهنده آغاز عصر جدیدی در ترکیب دانش پزشکی و فناوری‌های دیجیتال است که می‌تواند دقت جراحی‌های پیچیده را به سطحی بی‌سابقه برساند.