افزایش جمعیت یوزپلنگ آسیایی در توران؛ از ۱۷ به ۲۷ قلاده شناسایی شد

شناسایی ۲۷ قلاده یوزپلنگ آسیایی در ذخیره‌گاه زیست‌کره توران، سیگنالی امیدوارکننده از بهبود شرایط حفاظتی در شرق استان سمنان است؛ با این حال، تهدیدهای جدی همچنان پایداری این گونه در معرض انقراض را زیر سوال می‌برند.

رشد جمعیت یوزپلنگ در زیستگاه توران

آخرین پایش‌های انجام‌شده در منطقه حفاظت‌شده توران نشان می‌دهد که تعداد یوزهای شناسایی‌شده طی یک سال گذشته نسبت به زمستان ۱۴۰۳، از ۱۷ فرد به ۲۷ فرد افزایش یافته است. این رشد آماری، نشان‌دهنده تلاش‌های سازمان حفاظت محیط زیست در مدیریت زیستگاه‌های پیرامونی است.

یوزپلنگ آسیایی به عنوان شاخص اصلی سلامت اکوسیستم، نقش حیاتی در تعادل زنجیره غذایی ایفا می‌کند. بقای این گونه مستقیماً با حفظ زیستگاه‌های گسترده و تامین منابع غذایی و آبی آن‌ها گره خورده است.

چالش‌های مرگبار: از تصادفات تا تغییرات اقلیمی

علیرغم افزایش تعداد شناسایی‌شده، چالش‌های ساختاری همچنان بزرگ‌ترین دشمن این گربه‌سان وحشی هستند. در ادامه، مهم‌ترین تهدیدات شناسایی‌شده را مشاهده می‌کنید:

• تصادفات جاده‌ای: طی ده سال گذشته، ۱۳ یوزپلنگ در مسیر جاده عباس‌آباد-میامی جان خود را از دست داده‌اند.
• تغییرات اقلیمی: کاهش پوشش گیاهی و کاهش جمعیت نشخوارکنندگان (طعمه اصلی) فشار مضاعفی بر این گونه وارد می‌کند.
• بحران منابع آب: دشواری تامین آب باعث شده تا روزانه از تانکر‌های آبرسان برای آبشخورهای زیستگاه استفاده شود.

"حتی با حضور نیروهای حفاظتی در جاده‌ها، امنیت کامل یوزپلنگ‌ها تضمین نشده است و نیاز به اصلاحات زیرساختی و حصارکشی‌های علمی بیش از پیش احساس می‌شود."

شاهرود؛ قطب تنوع زیستی و پتانسیل اکوهاب

منطقه شاهرود تنها نقطه‌ای در ایران است که هر هشت گونه گربه‌سان وحشی در آن یافت می‌شود. این منطقه علاوه بر میزبانی برای یوزپلنگ، زیستگاه اصلی گور ایرانی و جبیر نیز محسوب می‌گردد.

پیشنهاد می‌شود با تبدیل منطقه شاهرود به یک «اکوهاب»، ضمن حفظ ارزش‌های حفاظتی، از ظرفیت‌های گردشگری و اقتصادی برای ایجاد درآمد پایدار و حمایت از برنامه‌های محیط زیستی استفاده شود.

در نهایت، افزایش جمعیت یوزپلنگ‌ها در توران گامی مثبت است، اما تا زمانی که امنیت جاده‌ها و پایداری منابع آبی تامین نشود، این گونه همچنان در لبه انقراض حرکت خواهد کرد.