هشدار درباره توافق برای ثبت حداقل دستمزد و کاهش مستمری کارگران

توافق میان برخی کارفرمایان و کارگران برای ثبت حداقل دستمزد در لیست‌های بیمه‌ای، اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت به نفع دریافتی‌های فعلی کارگر به نظر برسد، اما پیامدهای جبران‌ناپذیری در دوران بازنشستگی و ازکارافتادگی خواهد داشت.

پیامدهای منفی ثبت حداقل دستمزد در بیمه

محمدرضا اسدی، عضو کمیته حقوقی کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران، هشدار داد که مبنای محاسبه مستمری کارگر، حقوقی است که بر اساس آن حق بیمه پرداخت شده است. بنابراین، درج مبالغ پایین‌تر از حقوق واقعی در لیست بیمه، مستقیماً باعث کاهش دریافتی‌های آتی فرد و خانواده‌اش می‌شود.

او خاطرنشان کرد که سازمان تأمین اجتماعی اکنون از طریق ارسال پیامک‌های ماهانه، امکان تطبیق حقوق واقعی با مبلغ ثبت‌شده را برای بیمه‌شدگان فراهم کرده است. کارگران باید در صورت مشاهده هرگونه مغایرت، فوراً اقدام به پیگیری کنند.

اصلاح مبنای محاسبه مستمری و نگرانی‌های کارگری

در حال حاضر، محاسبه مستمری بر اساس دو سال آخر بیمه‌پردازی انجام می‌شود. پیشنهاد جدید سازمان تأمین اجتماعی مبنی بر تغییر این بازه به صورت تدریجی از ۵ سال تا ۳۰ سال، با واکنش‌های متفاوتی روبرو شده است.

"بررسی نمونه‌های آماری نشان می‌دهد که اگر محاسبات با لحاظ کردن اثر تورم و نسبت به حداقل دستمزد انجام شود، افزایش دوره محاسبه می‌تواند منجر به بهبود ۱۰ درصدی مستمری‌ها شود."

با این حال، جامعه کارگری همچنان بر این باور است که این تغییر نباید منجر به کاهش قدرت خرید مستمردان شود. اصلاح این ساختار می‌تواند علاوه بر عدالت در توزیع، از فرار بیمه‌ای نیز جلوگیری کند.

مسیرهای قانونی برای احراز سوابق و حقوق بیمه‌ای

اگر کارفرمایی از پرداخت حق بیمه واقعی خودداری کند، کارگران از دو مسیر اصلی می‌توانند حقوق خود را مطالبه کنند:

• مسیر اول: مراجعه به مراجع حل اختلاف وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛ که رأی صادرشده در این مراجع برای سازمان تأمین اجتماعی لازم‌الاجرا است.
• مسیر دوم: مراجعه مستقیم به سازمان تأمین اجتماعی و ارائه مستنداتی نظیر فیش حقوقی و ریز پرداختی جهت بررسی در کمیته احتساب سوابق.

نکته حائز اهمیت این است که در صورت احراز سابقه، سازمان تأمین اجتماعی ملزم است حق بیمه مطالبه‌شده از کارفرما را با نرخ روز دریافت کند.

نتیجه‌گیری

آگاهی از میزان حداقل دستمزد ثبت‌شده در لیست بیمه و پیگیری دقیق آن، نخستین گام برای تضمین امنیت اقتصادی کارگران در دوران بازنشستگی است. کارگران باید از توافق‌های کوتاه‌مدت که آینده مالی آن‌ها را به خطر می‌اندازد، پرهیز کنند.