تلسکوپ فضایی رومن؛ پرتاب نسل جدید رصدخانه‌های ناسا در آستانه انجام است

تلسکوپ فضایی رومن، جدیدترین شاهکار مهندسی ناسا، پس از گذشتن از فیلترهای سیاسی و چالش‌های بودجه‌ای سنگین، آماده است تا با سوار شدن بر موشک فالکون هوی اسپیس‌ایکس، سفری هیجان‌انگیز را به اعماق کیهان آغاز کند. این پروژه عظیم که با هدف کشف اسرار جهان ساخته شده، قرار است در روز یکشنبه ساعت ۱۴:۵۶ به وقت ایران، از مرکز فضایی کندی در فلوریدا به سمت مقصد خود حرکت کند.

توانایی‌های فنی و میدان دید خیره‌کننده رومن

اگرچه تلسکوپ فضایی رومن از نظر قطر آینه با تلسکوپ هابل برابری می‌کند، اما از نظر قدرت و عملکرد، چندین برابر از آن پیشرفته‌تر است. این رصدخانه با بهره‌گیری از یک دوربین فروسرخ ۳۰۰ مگاپیکسلی، تصاویری با دقت مشابه هابل ثبت می‌کند، اما با یک تفاوت بنیادین: میدان دید آن دست‌کم ۱۰۰ برابر بزرگ‌تر است.

هر تصویر ثبت شده توسط این دستگاه، ناحیه‌ای از آسمان را پوشش می‌دهد که حدود ۱.۵ برابر بزرگ‌تر از اندازه ظاهری ماه کامل است. این ویژگی، رومن را به ابزاری بی‌نظیر برای نقشه‌برداری گسترده از کیهان تبدیل کرده است.

• دوربین فروسرخ: ۳۰۰ مگاپیکسل دقت تصویربرداری
• میدان دید: ۱۰۰ برابر بزرگ‌تر از تلسکوپ هابل
• ابزار تخصصی: مجهز به تاج‌نگار (کرونوگراف) برای حذف نور ستاره‌ها

ماموریت اصلی: جست‌وجوی دنیاهای بیگانه

هدف اصلی ناسا از ساخت این تلسکوپ، شناسایی سیارات فراخورشیدی و درک بهتر فرآیندهای شکل‌گیری جهان است. دانشمندان امیدوارند با استفاده از قابلیت‌های رومن، دنیاهای غول‌پیکری را شناسایی کنند که از ابرمشتری‌های شناخته‌شده، قدیمی‌تر و سردتر هستند.

این تلسکوپ قرار است در نقطه لاگرانژی ۲ (L2) مستقر شود؛ مکانی در فاصله ۱.۵ میلیون کیلومتری زمین که همان مدار تلسکوپ جیمز وب است. رومن در واقع نه یک جایگزین، بلکه یک مکمل قدرتمند برای مأموریت‌های هابل و وب خواهد بود.

چالش‌های سیاسی و بودجه‌ای در مسیر پیشرفت

مسیر رسیدن تلسکوپ فضایی رومن به سکوی پرتاب، همواره با طوفان‌های سیاسی همراه بوده است. پیشنهادهای کاهش بودجه در دولت‌های پیشین، این پروژه را در معرض خطر انقراض قرار داده بود، اما ایستادگی کنگره در سال ۲۰۲۶ باعث شد بودجه ناسا برای ادامه این مأموریت‌های حیاتی حفظ شود.

با این حال، نگرانی‌ها درباره بودجه سال مالی ۲۰۲۷ همچنان پابرجاست. اگر پیشنهادات کاهش بودجه اعمال شود، ممکن است بیش از ۵۰ مأموریت علمی ناسا با خطر توقف مواجه شوند که این امر می‌تواند ضربه‌ای سنگین به دانش اخترشناسی جهان باشد.

در نهایت، پرتاب رومن می‌تواند آغاز عصر جدیدی در اکتشافات فضایی باشد. انتظار می‌رود نخستین تصاویر این تلسکوپ در اوایل سال ۲۰۲۷ منتشر شود و دریچه‌ای تازه برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به نجوم بگشاید.