کمبود کائوچو و جهش قیمت جهانی؛ علت کاهش تولید لاستیک در ایران

اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه و افزایش بی‌سابقه قیمت‌های جهانی، صنعت تایر را با بحرانی جدی روبرو کرده است. کمبود کائوچو و جهش هزینه‌های ورودی، منجر به کاهش چشمگیر تیراژ تولید و ایجاد چالش‌های مالی برای تولیدکنندگان داخلی شده است.

بحران در زنجیره تأمین و کاهش تولید لاستیک

محمدرضا خدارحم، فعال حوزه واردات مواد اولیه، هشدار می‌دهد که ترکیب چالش‌های دسترسی به نهاده‌ها و مشکلات لجستیکی، مستقیماً بر ظرفیت خروجی کارخانجات تأثیر گذاشته است. این وضعیت نه تنها صنعت تایر، بلکه بخش‌های مرتبط مانند بسته‌بندی را نیز تحت فشار قرار داده است.

در حال حاضر، کارخانجات تایرسازی به دلیل عدم دسترسی به کائوچوی باکیفیت، قادر به بهره‌برداری کامل از خطوط تولید خود نیستند. این مسئله باعث شده است که حجم تولید در بسیاری از واحدها با افت شدیدی مواجه شود.

جهش قیمت کائوچو و فشار بر حاشیه سود تولیدکنندگان

یکی از عوامل اصلی این بحران، افزایش هزینه‌های خرید مواد پایه است. بر اساس داده‌های موجود، هزینه‌های جاری واحدهای تولیدی از ابتدای سال جاری میلادی بین ۲۰ تا ۳۰ درصد رشد داشته است. با این حال، به دلیل محدودیت‌های قیمت‌گذاری، امکان انتقال این هزینه‌ها به قیمت نهایی تایر برای مصرف‌کننده وجود ندارد.

این جهش قیمتی در کنار وابستگی شدید به بازارهای بین‌المللی، معادلات اقتصادی صنعت را پیچیده کرده است. هرگونه نوسان در نرخ ارز یا چالش در ترانزیت کالا، بلافاصله خود را در قیمت تمام‌شده تولید نشان می‌دهد.

تناقض در سیاست‌های واردات و تولید ملی

یکی از انتقادات اصلی واردکنندگان، سیاست‌های متناقض در مدیریت بازار است. در حالی که ماشین‌آلات و ظرفیت‌های تولیدی کشور برای پوشش نیاز بازار مهیا است، اما به دلیل عدم تأمین کائوچو، تولید داخلی با افت مواجه شده است.

"واردات محصول نهایی در زمانی که ظرفیت تولید داخلی به دلیل کمبود مواد اولیه خاک می‌خورد، نوعی ناهماهنگی در مدیریت زنجیره تأمین و اتلاف منابع ارزی کشور است."

این رویکرد باعث می‌شود که در کنار کاهش بهره‌وری کارخانه‌های داخلی، منابع ارز نیز صرف واردات کالایی شود که امکان ساخت آن در داخل به‌راحتی فراهم است.

در مجموع، بحران فعلی صنعت تایر ترکیبی از کمبود مواد اولیه، جهش قیمت‌های جهانی و ناهماهنگی‌های مدیریتی است که در نهایت می‌تواند منجر به افزایش قیمت یا کاهش کیفیت محصولات در بازار مصرف شود.