چک رمزدار حذف می‌شود؛ بانک مرکزی چک تضمین‌شده را جایگزین کرد

بانک مرکزی در راستای نوسازی زیرساخت‌های مالی و افزایش شفافیت در معاملات کلان، برنامه حذف تدریجی چک رمزدار و جایگزینی آن با چک تضمین‌شده را به مرحله اجرا درآورده است. طبق بخشنامه جدید، از اواسط مهرماه سال جاری، فرآیند صدور این نوع چک متوقف شده و از ابتدای سال جدید، تبادل آن نیز در شبکه بانکی ممنوع خواهد بود.

جدول زمانی حذف چک رمزدار از شبکه بانکی

برنامه بانک مرکزی برای گذار از ابزارهای سنتی به سامانه‌های الکترونیک محور، شامل مراحل مشخصی است که بانک‌ها موظف به رعایت دقیق آن‌ها هستند:

چرا چک تضمین‌شده جایگزین ابزار قدیمی می‌شود؟

اگرچه چک رمزدار به دلیل تضمین وجه، در معاملات ملکی و تجاری بسیار محبوب بوده است، اما وابستگی آن به فرآیندهای سنتی تسویه، چالش‌هایی را ایجاد کرده است. در مقابل، چک تضمین‌شده با اتصال مستقیم به سامانه صیاد، مزایای زیر را به همراه دارد:

• امکان استعلام و رهگیری الکترونیکی در تمامی شعب بانکی
• قابلیت بررسی اصالت از طریق اپلیکیشن‌ها و درگاه‌های بانکی
• حذف ریسک‌های مربوط به فرآیندهای طولانی تسویه بین‌بانکی

بانک مرکزی تأکید کرده است که از تاریخ مذکور، بانک‌ها حق ندارند پرداخت وجه چک‌های تضمین‌شده را به چرخه تسویه بین‌بانکی موکول کنند و باید وجه را به صورت آنی به ذی‌نفع پرداخت نمایند.

اهمیت اقتصادی چک‌های رمزدار در معاملات ایران

آمارها نشان می‌دهند که اگرچه تعداد چک‌های رمزدار نسبت به چک‌های عادی کم است، اما وزن مالی آن‌ها بسیار سنگین است. برای درک بهتر این موضوع، نگاهی به آمارهای زیر می‌اندازیم:

در تیرماه سال ۱۴۰۳، حدود ۲۸۲ هزار فقره چک رمزدار به ارزش بیش از ۱۵۶۶ هزار میلیارد ریال وصول شده است که نشان‌دهنده سهم ۲۲.۴ درصدی این ابزار در ارزش کل چک‌های وصولی کشور است.

این حجم از تراکنش‌های مالی بزرگ، ضرورت انتقال به سیستمی مانند چک تضمین‌شده را دوچندان می‌کند تا امنیت و سرعت در معاملات تجاری تضمین شود.

در نهایت، سیاست جدید بانک مرکزی گامی بلند به سوی دیجیتالی شدن نظام پرداخت است. با حذف چک رمزدار، جای خالی خود را ابزاری پر می‌کند که علاوه بر امنیت، قابلیت رهگیری و شفافیت کامل در سامانه صیاد را داراست.