بازار اجاره مسکن؛ سهم هزینه‌ها از درآمد خانوار به ۷۰ درصد رسید

بازار اجاره مسکن در مقطع کنونی با چالش‌های ساختاری و فشار اقتصادی شدیدی روبه‌رو است که باعث شده سهم هزینه‌های سکونت از درآمد خانوارها به سطوح بی‌سابقه‌ای برسد.

شکاف میان آمار رسمی و واقعیت‌های بازار

بر اساس داده‌های منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه در بخش اجاره مسکن طی مردادماه به ۳۲/۳ درصد کاهش یافته که کمترین میزان از سال ۱۴۰۱ تاکنون محسوب می‌شود. با این حال، این ارقام با واقعیت‌های میدانی تفاوت فاحشی دارند.

بررسی‌های غیررسمی نشان می‌دهد که در بسیاری از مناطق، به‌ویژه در پایتخت، نرخ اجاره‌بها با جهش‌های چشمگیر روبرو شده است. در برخی محله‌های تهران، افزایش قیمت‌ها بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد گزارش شده و حتی در مناطق جنوبی، مبلغ پول پیش به ارقام میلیاردی رسیده است.

"سهم هزینه‌های مسکن از بودجه میانگین خانوارها در حال حاضر از مرز ۵۰ درصد عبور کرده است."

فشار اقتصادی بر خانوارهای مستأجر

یکی از نگران‌کننده‌ترین ابعاد بحران فعلی، افزایش سهم اجاره از سبد هزینه‌های خانوار است. اگرچه در سال ۱۴۰۳ این رقم حدود ۴۳/۷ درصد بود، اما در سال ۱۴۰۵ با تشدید فشارها، این میزان برای بسیاری از خانواده‌ها به ۷۰ درصد درآمد رسیده است.

این تفاوت میان تورم اجاره و تورم عمومی نشان می‌دهد که اگرچه رشد قیمت‌ها نسبت به سایر کالاها کندتر بوده، اما فشار نهایی بر توان خرید مردم به دلیل سهم بالای مسکن در هزینه‌های زندگی، بسیار سنگین است.

اقدامات دولتی و طرح‌های حمایتی

در پاسخ به این وضعیت، وزارت راه و شهرسازی طرح مسکن استیجاری را برای حمایت از زوج‌های جوان و دهک‌های پایین اقتصادی در دستور کار قرار داده است. هدف این طرح، تأمین واحدهای مسکونی با نرخ‌های مناسب برای مستأجران است.

طبق گزارش‌ها، تاکنون ۵۰۰۰ متقاضی در ۱۵ شهر برای این طرح ثبت‌نام کرده‌اند. مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران اعلام کرده است که تا پایان سال جاری، بیش از ۱۵۰۰ واحد در مناطق مختلف از جمله پرند و اندیشه آماده واگذاری به افراد واجد شرایط خواهد بود.

نتیجه‌گیری: علی‌رغم کاهش نسبی نرخ تورم اجاره در آمارهای رسمی، فشار هزینه‌های مسکن بر درآمد خانوارها به شدت افزایش یافته و نیاز به سیاست‌های حمایتی موثرتر، همچنان احساس می‌شود.