جنگ سهمیه‌ها در بازار فولاد؛ اقدامات سخت‌گیرانه اتحادیه اروپا و تهدید صادرات ترکیه

اتحادیه اروپا با اجرای سیاست‌های جدید واردات، دیوار دفاعی محکمی در برابر ورود فولاد خارجی ایجاد کرده است. این تصمیم که با کاهش شدید سهمیه‌های بدون تعرفه و افزایش نرخ مالیات بر واردات همراه بوده، بازار جهانی فولاد را با تغییرات بنیادینی روبرو کرده است.

تحلیل سیاست‌های حمایتی جدید اتحادیه اروپا

بروکسل با هدف حمایت از تولیدکنندگان داخلی خود، سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای را برای مدیریت ورود فولاد به بازارهای اروپایی تدوین کرده است. این اقدامات عمدتاً برای مقابله با مازاد ظرفیت تولید چین و جلوگیری از ورود فولاد ارزان‌قیمت که ممکن است به دلیل تعرفه‌های سنگین آمریکا به اروپا منحرف شود، انجام گرفته است.

بر اساس مقررات جدید که از اول جولای ۲۰۲۶ اجرایی شده، واردات فولاد با شرایط زیر مواجه است:

• کاهش تقریباً ۵۰ درصدی سهمیه واردات بدون تعرفه.
• اعمال تعرفه ۵۰ درصدی بر تمامی واردات فراتر از سهمیه تعیین‌شده.

آسیب‌پذیری ترکیه در معادلات جدید فولاد

در میان بازیگران جهانی، ترکیه یکی از آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر این تغییرات محسوب می‌شود. به دلیل نزدیکی جغرافیایی و وابستگی لجستیکی، صادرات این کشور به اروپا بسیار حیاتی است. برآوردها نشان می‌دهند که این محدودیت‌ها می‌تواند پیامدهای سنگینی برای اقتصاد ترکیه داشته باشد:

نکته مهم: اگرچه ترکیه و اروپا دارای اتحادیه گمرکی هستند، اما اتحادیه اروپا این اقدامات را به عنوان «اقدام دفاع تجاری» برای مقابله با انحراف تجارت تعریف کرده که می‌تواند محدودیت‌های اتحادیه گمرکی را دور بزند.

تأثیرات غیرمستقیم بر بازار فولاد ایران

اگرچه بازار فولاد ایران به دلیل تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی، دسترسی مستقیمی به بازار اروپا ندارد، اما این تغییرات می‌تواند اثرات جانبی مهمی داشته باشد. پدیده انحراف تجارت (Trade Diversion) باعث می‌شود فولاد ترکیه و سایر صادرکنندگان که راهی به اروپا ندارند، به سمت بازارهای جایگزین مانند خاورمیانه و شمال آفریقا حرکت کنند.

«این حرکت می‌تواند رقابت میان تولیدکنندگان ایران، ترکیه و چین را در بازارهای منطقه‌ای به شدت افزایش دهد.»

در نهایت، بازار جهانی فولاد وارد مرحله‌ای شده است که در آن سهمیه‌ها و تعرفه‌ها، بیش از هر زمان دیگری تعیین‌کننده مسیر حرکت کالاها بین قاره‌ها هستند.