رتبه‌بندی جهانی منابع آب شیرین؛ تفاوت فراوانی منابع و میزان برداشت سرانه

بررسی‌های جهانی نشان می‌دهد که برخورداری از منابع آب شیرین لزوماً به معنای فشار کمتر بر این سرمایه حیاتی نیست؛ چرا که تفاوت میان موجودی منابع و میزان برداشت واقعی، تصویر متفاوتی از امنیت آبی کشورها ارائه می‌دهد.

رتبه‌بندی جهانی منابع آب شیرین تجدیدپذیر

در تحلیل میزان منابع آب در دسترس هر فرد، جغرافیا و جمعیت نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کنند. بر اساس داده‌های آماری، کشورهایی با جمعیت کم و منابع گسترده، بالاترین سهم سرانه را دارند.

• ایسلند: صدرنشین با ۱۵.۷ میلیون فوت مکعب منابع سرانه
• گویان: رتبه دوم با ۱۰.۴ میلیون فوت مکعب
• سورینام: رتبه سوم با ۵.۶ میلیون فوت مکعب

کشورهایی نظیر کانادا، نروژ و نیوزیلند نیز به دلیل ترکیب جغرافیایی مطلوب، در میان ۱۰ کشور برتر قرار گرفته‌اند.

تأثیر جمعیت بر سهمیه منابع آب

حجم کل منابع یک کشور، تنها معیار سنجش رفاه آبی نیست. برای مثال، برزیل با وجود برخورداری از حوضه‌های آبریز عظیم، به دلیل جمعیت بالا، در رتبه ۲۴ منابع سرانه قرار می‌گیرد. این نشان می‌دهد که چگونه جمعیت می‌تواند رتبه یک کشور را در محاسبات سرانه تغییر دهد.

«فراوانی آب در مقیاس ملی، تضمین‌کننده امنیت آبی نیست؛ مدیریت تقاضا و توزیع منابع اهمیت بیشتری دارد.»

شکاف میان موجودی منابع و میزان برداشت آب

یکی از مهم‌ترین یافته‌ها، تفاوت میان «منابع موجود» و «میزان برداشت» است. آمریکا با وجود قرارگیری در رتبه ۵۴ از نظر منابع سرانه، در رتبه ششم جهان از نظر میزان برداشت آب قرار دارد.

بخش بزرگی از این برداشت‌ها در فعالیت‌های غیرخانگی انجام می‌شود. در ایالات متحده، کشاورزی روزانه حدود ۱۰۵ میلیارد گالن و نیروگاه‌ها حدود ۸۳ میلیارد گالن آب برای تولید انرژی مصرف می‌کنند.

نتیجه‌گیری: امنیت آبی فراتر از موجودی منابع

در نهایت، درک وضعیت واقعی منابع آب شیرین نیازمند بررسی هم‌زمان جمعیت، الگوی مصرف صنعتی و کشاورزی و پراکندگی جغرافیایی است. داشتن منابع زیاد، بدون مدیریت تقاضا، نمی‌تواند امنیت آبی پایدار ایجاد کند.