خبر کامل
لرزه‌خیزی شرق تهران؛ تحلیل علت وقوع زمین‌لرزه‌های پیاپی در جاجرود و پردیس
وقوع زمین‌لرزه ۳.۸ ریشتری در جنوب جاجرود در بامداد ۹ شهریور ۱۴۰۵، بار دیگر توجه کارشناسان را به لرزه‌خیزی شرق تهران و پتانسیل‌های خطرناک این منطقه جلب کرد. این پهنه که در دهه‌های اخیر فعالیت‌های لرزه‌ای بیشتری نسبت به غرب پایتخت داشته، اکنون با ثبت چندین رخداد کوچک، توجه‌ها را به وضعیت گسل‌های فعال منطقه معطوف کرده است.
تحلیل فعالیت‌های لرزه‌ای در شرق پایتخت
مهدی زارع، استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی، با اشاره به رخداد اخیر جاجرود، اعلام کرد که این زمین‌لرزه، نهمین حادثه با بزرگای بیش از ۳ در مدت ۱۶۴ روز گذشته در شرق تهران محسوب می‌شود. فعالیت‌های لرزه‌ای در مناطقی نظیر پردیس، بومهن، رودهن و دماوند طی سال‌های اخیر روند قابل توجهی را نشان داده است.
بر اساس داده‌های ثبت شده، یکی از مهم‌ترین رخدادهای اخیر، زمین‌لرزه ۲۲ اردیبهشت با بزرگای ۴.۶ در منطقه پردیس بود که نشان‌دهنده پویایی و فعال بودن پهنه لرزه‌ای شرق تهران است. اگرچه وقوع این لرزه‌های کوچک لزوماً به معنای وقوع یک زلزله بزرگ در آینده نزدیک نیست، اما پیشینه تاریخی منطقه از این موضوع حاکی است.
نقش گسل مشا و ساختارهای زمین‌شناسی خطرناک
در بررسی ساختار گسلی منطقه، گسل مشا به عنوان یکی از اصلی‌ترین عوامل لرزه‌خیزی شناخته می‌شود. این سامانه که بیش از ۲۰۰ کیلومتر طول دارد، از سه قطعه اصلی تشکیل شده است:
- قطعه شرقی: امتداد از فیروزکوه تا روستای کلان
- قطعه مرکزی: امتداد از کلان تا شهرستانک
- قطعه غربی: امتداد از شمال شهرستانک تا زیاران
سابقه تاریخی نشان می‌دهد که گسل مشا در سال‌های مختلف، از جمله در سال ۱۸۳۰ میلادی و سال ۲۰۲۰، تهران را با لرزه‌های شدیدی مواجه کرده است. علاوه بر این، وجود رسوبات آبرفتی نرم در زیر خاک تهران می‌تواند شدت جنبش زمین را در هنگام وقوع لرزش افزایش دهد.
تغییرات تنش و گره‌های ساختاری گسل‌ها
روستای کلان در لواسان، به دلیل قرارگیری در محل تقاطع گسل مشا و گسل شمال تهران، به عنوان یک گره ساختاری عمل می‌کند. لغزش در یکی از این گسل‌ها می‌تواند باعث انتقال تنش به سایر بخش‌ها و افزایش احتمال فعال شدن گسل‌های مجاور شود.
پایش‌های ریزلرزه‌ای نشان داده است که پس از زمین‌لرزه مشا-دماوند در سال ۱۳۹۹، تنش‌ها به سمت شاخه انتهایی شرقی گسل شمال تهران مهاجرت کرده‌اند که نشان‌دهنده بارگذاری تنش در سال‌های اخیر است.
در جنوب شرق تهران نیز گسل‌های پارچین و ایوانکی حضور دارند که از نوع گسل‌های راندگی هستند و پتانسیل تهدید مناطق صنعتی این پهنه را دارا می‌باشند.
نتیجه‌گیری و جمع‌بندی
با توجه به الگوی فعالیت‌های لرزه‌ای اخیر، پیشینه تاریخی غنی از زمین‌لرزه‌ها و وجود سامانه‌های گسلی فعال، شرق تهران همچنان یک پهنه با پتانسیل لرزه‌خیزی بالا محسوب می‌شود. متخصصان بر این باورند که پایش دقیق و مستمر فعالیت‌های زمین‌شناسی و افزایش آمادگی‌های لازم، برای مقابله با مخاطرات احتمالی در این منطقه حیاتی است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
