توقف صادرات ال‌ان‌جی از تنگه هرمز؛ چرا گاز برخلاف نفت بازنگشت؟

توقف تردد کشتی‌های حامل گاز طبیعی مایع در تنگه هرمز، علی‌رغم بهبود وضعیت جریان نفت، باعث شده است تا بازار جهانی انرژی با شوک قیمتی مواجه شود. این بن‌بست در گلوگاه استراتژیک خلیج فارس، قیمت سوخت ال‌ان‌جی را به بالاترین سطوح ثبت شده در دوران درگیری‌ها رسانده است.

چرا صادرات ال‌ان‌جی از تنگه هرمز بازنگشته است؟

برخلاف بازار نفت که با افزایش تردد نفتکش‌ها روبرو بوده، صادرات گاز مایع با چالش‌های ساختاری و امنیتی روبروست. یکی از دلایل اصلی این پدیده، کمبود شدید ناوگان تخصصی حمل گاز در سطح جهان است. در حالی که بیش از هفت هزار نفتکش در جهان فعالیت می‌کنند، تعداد کشتی‌های حامل ال‌ان‌جی به تنها ۸۵۰ فروند محدود می‌شود.

این اختلاف فاحش در تعداد شناورها باعث شده تا هرگونه آسیب یا توقف در فعالیت این کشتی‌ها، تأثیری فوری و ویرانگر بر زنجیره تأمین جهانی داشته باشد. به‌ویژه در مورد قطر، که کشتی‌هایش به‌طور اختصاصی برای تاسیسات راس‌لفان طراحی شده‌اند، این حساسیت دوچندان است.

موانع امنیتی و چالش‌های لجستیکی در مسیر گاز

مسئله مالکیت و رویکرد شرکت‌های دولتی نیز نقش مهمی در این وضعیت ایفا می‌کند. پس از حملات به شناورهای حامل گاز، شرکت‌های مالک ناوگان، به‌ویژه در قطر، سیاست‌های بسیار محتاطانه‌ای را در پیش گرفته‌اند تا از بروز حوادث مشابه جلوگیری کنند.

علاوه بر این، برخلاف نفت خام، فرآیند انتقال ال‌ان‌جی از یک کشتی به کشتی دیگر (Ship-to-Ship) بسیار پیچیده و دشوار است. این موضوع، امکان ایجاد سیستم‌های حمل‌ونقل جایگزین را در میانه مسیر بسیار محدود کرده است.

رقابت برای ذخایر انرژی پیش از زمستان

با نزدیک شدن به فصل سرما، کشورهای اروپایی برای تکمیل ذخایر استراتژیک خود، وارد رقابتی شدید با خریداران آسیایی شده‌اند. این فشار تقاضا، احتمال افزایش بیشتر قیمت‌ها را در ماه‌های پیش رو تقویت می‌کند.

در این میان، کشور پاکستان که وابستگی شدیدی به گاز قطر دارد، با در نظر گرفتن احتمال طولانی شدن این بحران، به دنبال منابع جایگزین است. برگزاری مناقصات برای خرید فوری محموله‌های نقدی توسط پاکستان، نشان‌دهنده عدم اطمینان بازار به بازگشایی سریع تنگه هرمز برای گاز است.

در مجموع، بحران در مسیر صادرات ال‌ان‌جی به دلیل محدودیت ناوگان و حساسیت‌های امنیتی، همچنان یکی از بزرگترین چالش‌های امنیت انرژی جهان محسوب می‌شود که می‌تواند قیمت‌ها را تا مدت‌ها در سطوح بالا نگه دارد.