هشدار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره ضرورت فوری دسترسی به سایت‌های هسته‌ای ایران

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ابراز نگرانی عمیق، بر ضرورت فوری دسترسی بازرسان به تأسیسات هسته‌ای ایران تأکید کرد و هشدار داد که فقدان اطلاعات دقیق درباره مواد هسته‌ای، تهدیدی جدی برای جلوگیری از اشاعه تسلیحات محسوب می‌شود.

چالش‌های بازرسی در سایت‌های هسته‌ای ایران

در گزارش جدید این سازمان که روز سه‌شنبه منتشر شد، تأکید شده است که عدم توانایی در راستی‌آزمایی ذخایر هسته‌ای، یک مسئله بحرانی در حوزه امنیت جهانی است. این گزارش به‌ویژه به موضوع عدم دسترسی به تأسیسات اصفهان اشاره دارد که در ماه‌های اخیر هدف حملات نظامی قرار گرفته است.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، معتقد است که بحران‌های مکرر پیرامون برنامه هسته‌ای ایران تنها از طریق یک توافق دیپلماتیک مستحکم و قابل راستی‌آزمایی برطرف خواهد شد.

موضع تهران در قبال بازرسی از سایت‌های آسیب‌دیده

در مقابل، مقامات ایرانی بر لزوم تغییر قواعد بازرسی تأکید دارند. محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، اعلام کرده است که آژانس نمی‌تواند بدون تدوین پروتکل‌های خاص و معیارهای مشخص، اقدام به بازرسی از مراکز آسیب‌دیده در حملات نظامی کند.

وضعیت فعلی بازرسی‌ها پس از سلسله حوادث زیر را شامل می‌شود:

• تعلیق همکاری‌ها: پس از حملات نظامی به سایت‌های هسته‌ای در ژوئن ۲۰۲۵.
• تلاش برای بازگشت: اعلام آمادگی تهران در سپتامبر ۲۰۲۵ برای بازگشت بازرسان.
• مانع اصلی: عدم دسترسی به سایت‌هایی که مستقیماً هدف عملیات نظامی بوده‌اند.

وضعیت غنی‌سازی و ذخایر اورانیوم

علیرغم ادعاهای پیشین مبنی بر فلج کردن برنامه هسته‌ای ایران، گزارش‌های فنی نشان می‌دهند که ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران همچنان مورد بررسی دقیق قرار دارند. اگرچه سطح غنی‌سازی فعلی هنوز به درجه تسلیحاتی نرسیده است، اما بسیار بالاتر از نیازهای صلح‌آمیز و مدنی ارزیابی می‌شود.

در نهایت، مشخص است که بدون یک مکانیسم بازرسی شفاف که هم نگرانی‌های امنیتی بین‌المللی و هم ملاحظات حاکمیتی ایران را پوشش دهد، تنش‌ها پیرامون برنامه هسته‌ای ایران همچنان رو به افزایش خواهد بود.