رآکتور هسته‌ای مخفی سوریه در دیرالزور توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأیید شد

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش جدید خود تأیید کرد که در دوران حکومت بشار اسد، سوریه تلاش کرده است یک رآکتور هسته‌ای در استان دیرالزور احداث کند که از فعالیت‌های مخفیانه و گزارش‌نشده حکومتی نشان دارد.

جزئیات کشف تأسیسات هسته‌ای در دیرالزور

بر اساس گزارش محرمانه آژانس که روز سه‌شنبه منتشر شد، بازرسان پس از بازدید از چندین سایت در ماه اوت، شواهدی از وجود زیرساخت‌های خنک‌کننده را یافتند که کاملاً با مشخصات فنی یک رآکتور هسته‌ای مطابقت دارد. این یافته‌ها نشان‌دهنده تلاش‌های پیشین سوریه برای توسعه برنامه‌های هسته‌ای بدون اطلاع نهادهای بین‌المللی است.

گفته می‌شود این پروژه که احتمالاً با همکاری کره شمالی اجرا شده بود، تنها پس از حملات هوایی اسرائیل در سال ۲۰۰۷ به افکار عمومی نزدیک شد. با این حال، شواهد جدید نشان می‌دهد که زیرساخت‌های این سایت همچنان در زیر خاک پنهان مانده بود.

کشف ۷۳ تن اورانیوم در سایت‌های جدید

علاوه بر سایت دیرالزور، بازرسان آژانس در بازدید از یک سایت دیگر که توسط دولت جدید سوریه معرفی شده بود، به یافته‌های تکان‌دهنده‌ای دست یافتند. این گزارش شامل موارد زیر است:

• ۷۳ تن فلز اورانیوم طبیعی به شکل میله‌های سوخت
• وجود یک کارخانه ساخت سوخت هسته‌ای در دوران اسد
• محل‌های ذخیره‌سازی ضایعات و بقایای اورانیوم

در حال حاضر تمامی این مواد تحت نظارت و کنترل شدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارند تا از سوءاستفاده احتمالی از آن‌ها جلوگیری شود.

تلاش دولت جدید سوریه برای شفافیت

پس از سقوط دولت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، مدیریت جدید سوریه با درخواست بازرسان برای دسترسی به سایت‌های مشکوک موافقت کرده است. مقامات فعلی سوریه اعلام کرده‌اند که تمایل دارند برنامه‌ای برای انرژی هسته‌ای با اهداف غیرنظامی توسعه دهند.

«دولت جدید سوریه متعهد است که تمامی مواد هسته‌ای کشف شده را تحت نظارت‌های بین‌المللی و در اختیار مقامات داخلی حفظ کند.»

این همکاری جدید می‌تواند گام مهمی در جهت بازسازی اعتماد بین‌المللی به برنامه‌های علمی و انرژی در این کشور باشد.

در نهایت، کشف این تأسیسات نشان‌دهنده ابعاد گسترده برنامه‌های پنهان هسته‌ای در دوران گذشته سوریه است که اکنون با همکاری دولت جدید و نظارت آژانس در حال بررسی دقیق است.