تالاب هورالعظیم در بحران؛ تنها ۳۸ درصد از وسعت این تالاب آبگیری شده است

وضعیت بحرانی تالاب هورالعظیم در استان خوزستان، با کاهش شدید سطح آب و وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده، هشدارهای زیست‌محیطی جدی را برای منطقه به همراه داشته است.

بحران کم‌آبی و چالش‌های حقابه تالاب هورالعظیم

مسئولان محیط زیست خوزستان از وضعیت نامطلوب آبی این تالاب خبر داده‌اند. بر اساس گزارش‌های رسمی، در حال حاضر تنها ۳۸ درصد از کل مساحت تالاب هورالعظیم آبگیری شده است. اگرچه حدود ۵۸ درصد از حقابه تعیین‌شده برای این تالاب در شرایط خشکسالی تامین شده، اما مدیریت ناصحیح منابع در حوضه کرخه، این دستاورد را با چالش مواجه کرده است.

یکی از اصلی‌ترین عوامل کاهش سطح آب، توسعه بی‌رویه کشت محصولات پرمصرف است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که حدود ۳۴ هزار هکتار از اراضی حوزه کرخه زیر کشت شلتوک رفته است که این میزان، بسیار بیشتر از آمارهای اعلامی جهاد کشاورزی است و باعث انحراف آب از مسیر اصلی تالاب می‌شود.

آتش‌سوزی‌های گسترده در پی تنش آبی

کمبود رطوبت و قطع شدن جریان آب، زمینه را برای وقوع حریق‌های بزرگ فراهم کرده است. در آخرین حادثه، حدود ۹۵۱ هکتار از وسعت تالاب تحت تاثیر آتش‌سوزی قرار گرفت که بخشی از آن شامل ۶۱۵ هکتار حریق متوالی بود.

"در سال‌های گذشته به دلیل وجود رطوبت زیرسطحی، آتش‌سوزی‌ها بلافاصله مهار می‌شدند، اما امسال به دلیل قطع آب ورودی، وسعت حریق به شدت افزایش یافته است."

در حالی که بخش ایرانی تالاب با این بحران دست‌وپنج نرم می‌کند، بخش عراقی هورالعظیم به دلیل پیگیری‌های دیپلماتیک و مدیریت بهتر، حدود ۷۰ درصد آبگیری داشته و از آتش‌سوزی در امان مانده است.

وضعیت مخازن و راهکارهای مدیریت بحران

وضعیت مخازن مختلف تالاب نشان‌دهنده یک نابرابری شدید در توزیع آب است:

برای مقابله با این بحران، کارشناسان بر ضرورت اصلاح الگوی کشت، گذار از روش غرقابی به کشت خشک برنج و اجرای رهاسازی‌های موجی آب تأکید دارند. همچنین کنترل سختگیرانه برداشت‌های میان‌راهی از طریق مدیریت شبکه برق و پمپ‌ها برای رساندن آب به مقصد، از جمله اقدامات فوری مورد نیاز است.

در نهایت، احیای تالاب هورالعظیم تنها با همکاری هماهنگ میان سازمان‌های آب، کشاورزی و محیط زیست و تغییر در رفتارهای مصرفی در حوضه کرخه امکان‌پذیر خواهد بود.