کاهش واردات نفت هند از روسیه؛ تغییر در راهبرد انرژی دهلی‌نو

تغییرات گسترده در معادلات انرژی جهانی، منجر به کاهش محسوس واردات نفت هند از روسیه شده است؛ تغییری که تحت تأثیر رقابت شدید چین و چالش‌های لجستیکی در مسیرهای سنتی قرار دارد.

تحلیل کاهش سهم نفت روسیه در سبد انرژی هند

بر اساس داده‌های منتشر شده توسط شرکت تحلیل بازار کالا «کپلر»، میزان واردات نفت خام روسیه به هند در ماه اوت با افت ۲۶.۳ درصدی مواجه شده است. این کاهش باعث شد تا سهم مسکو در تأمین نیاز نفتی دهلی‌نو از ۵۵.۹ درصد در ماه جولای به ۴۵ درصد در ماه اوت تقلیل یابد.

این روند نزولی ناشی از عوامل متعددی است که شامل محدودیت در دسترسی به صادرات روسیه و همچنین رقابت بسیار قدرتمند پالایشگاه‌های چینی برای تصاحب محموله‌های موجود می‌باشد. علاوه بر این، عملیات تعمیر و نگهداری در برخی از پالایشگاه‌های داخلی هند نیز در کاهش تقاضا نقش داشته است.

تغییر مسیر به سمت ونزوئلا و منابع جایگزین

در حالی که وابستگی به روسیه کاهش یافته، هند به دنبال تنوع‌بخشی به منابع خود است. در این راستا، واردات نفت از ونزوئلا با رشدی ۶۰.۲ درصدی به ۳۵۰ هزار بشکه در روز رسید که بالاترین سطح ماهانه از سال ۲۰۲۰ محسوب می‌شود.

تغییر در استراتژی انرژی هند، بخشی از یک بازنگری بزرگتر در پاسخ به اختلالات احتمالی در تنگه هرمز و افزایش ریسک‌های حمل‌ونقل در غرب آسیا است. در جدول زیر، مقایسه وضعیت واردات نفت هند در دو ماه اخیر آورده شده است:

چالش‌های لجستیکی و امنیت مسیرهای دریایی

ناتالیا کاتونا، تحلیلگر ارشد انرژی، معتقد است که حملات به زیرساخت‌های انرژی روسیه در دریای سیاه، هزینه‌های ناوبری را به شدت افزایش داده است. انتقال یک نفتکش از بندر نووروسیسک به هند اکنون با هزینه‌ای حدود ۲۰ دلار برای هر بشکه همراه است، که نسبت به مسیرهای دیگر بسیار گران‌تر است.

این تهدیدات امنیتی باعث شده تا استفاده از مسیر دریای شمال (NSR) جذابیت بیشتری پیدا کند. همچنین، با توجه به کاهش حجم نفت ایران در دسترس پالایشگاه‌های چینی طی بحران‌های اخیر، رقابت برای بشکه‌های روسی میان هند و چین به اوج خود رسیده است.

در مجموع، اگرچه نفت روسیه همچنان ستون فقرات تأمین انرژی هند محسوب می‌شود، اما تغییر در ساختار بازار و فشار رقابتی چین، دهلی‌نو را ناگزیر کرده است تا به سمت منابعی نظیر آفریقا و آمریکای جنوبی حرکت کند.