آیا پاک‌کننده‌های معطر هوای خانه را آلوده می‌کنند؟ هشدار درباره نانوذرات خطرناک

استفاده از پاک‌کننده‌های معطر برای ایجاد بوی خوش در خانه، می‌تواند منجر به تولید آلاینده‌های بسیار ریز و خطرناکی شود که سلامت سیستم تنفسی را به شدت تهدید می‌کنند. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که رایحه‌های مطبوع، در واقع نشانه‌ای از وجود ذرات معلق و نانوذرات در هوای خانه هستند.

تولید نانوذرات از واکنش ترکیبات معطر با هوا

بر اساس یافته‌های تیم تحقیقاتی به سرپرستی براندون بور در دانشگاه پردو، ترکیبات معطر موجود در محصولات شوینده، چه گیاهی و چه شیمیایی، با گاز ازن موجود در محیط واکنش نشان می‌دهند. این واکنش منجر به شکل‌گیری نانوذرات می‌شود که به دلیل اندازه بسیار کوچک، به راحتی توسط دستگاه‌های سنجش کیفیت هوا شناسایی نمی‌شوند.

این ذرات که ابعادی بین ۱ تا ۳۰ نانومتر دارند، می‌توانند به اعماق ریه‌ها نفوذ کرده و حتی وارد جریان خون شوند. محققان هشدار می‌دهند که دوز تنفسی این آلاینده‌ها در حین نظافت، می‌تواند حتی از سطح آلودگی در کنار جاده‌های پرتردد نیز فراتر رود.

نقش ترپن‌ها در آلودگی هوای داخل ساختمان

ترپن‌ها ترکیبات شیمیایی هستند که در اسانس‌های گیاهی مانند کاج، لیمو و اسطوخودوس یافت می‌شوند. در فرآیند نظافت، این مواد با سرعت بالا تبخیر شده و غلظت آن‌ها در محیط داخلی می‌تواند صدها برابر بیشتر از حالت طبیعی در جنگل‌ها باشد.

جدول زیر نشان‌دهنده ترکیبات رایج در محصولات شوینده و منبع آن‌ها است:

راهکارهای کاهش مواجهه با آلاینده‌های نامرئی

برای جلوگیری از استنشاق این ذرات خطرناک، متخصصان راهکارهای زیر را پیشنهاد می‌کنند:

• استفاده از محصولات شوینده بدون بو یا با رایحه بسیار کم.
• باز نگه داشتن پنجره‌ها و استفاده از هواکش هنگام نظافت.
• اجتناب از ترکیب چندین محصول معطر در یک مرحله از نظافت.
• عدم استفاده هم‌زمان از لامپ‌های فرابنفش (UV-C) و محصولات حاوی ترپن، زیرا این کار تولید ازن را افزایش داده و تشکیل ذرات را تشدید می‌کند.

در نهایت، باید به یاد داشت که بوی خوش در خانه لزوماً به معنای هوای پاک نیست. مدیریت هوشمندانه نظافت و انتخاب محصولات مناسب، کلید اصلی حفظ سلامت ریه‌ها در محیط‌های داخلی است.