کنترل کامل برداشت غیرمجاز از چاه‌های کشاورزی در دشت کاشمر

کنترل بی‌سابقه برداشت‌های غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی در دشت کاشمر به نتیجه رسید و میزان اضافه برداشت از چاه‌های کشاورزی این منطقه به طور کامل متوقف شد.

رئیس اداره منابع آب شهرستان کاشمر با اعلام این موفقیت، تأکید کرد که از طریق اقدامات نظارتی و استفاده از فناوری‌های جدید، اکنون وضعیت برداشت‌های غیرمجاز در این حوزه به صفر رسیده است.

موفقیت در مهار برداشت غیرمجاز با فناوری هوشمند

حسین حکمتی‌فر، رئیس اداره منابع آب کاشمر، در گفتگو با رسانه‌ها اعلام کرد که با نصب کنتورهای هوشمند و انجام عملیات کالیبراسیون دقیق، امکان نظارت مستمر بر میزان برداشت از چاه‌ها فراهم شده است. این اقدامات باعث شده تا اضافه برداشت نسبت به مقادیر مجاز در دشت کاشمر کاملاً حذف شود.

وی خاطرنشان کرد که آمارهای ثبت شده و رصدگرهای کشوری نیز تأیید می‌کنند که دشت کاشمر در حال حاضر از نظر میزان برداشت غیرمجاز، در وضعیت مطلوبی قرار دارد.

تحول در مدیریت منابع آبی؛ از بالا به پایین به پایین به بالا

با آغاز فاز دوم طرح ملی سازگاری با کم‌آبی، رویکرد مدیریت منابع آب تغییر یافته است. برخلاف فاز نخست که با چالش‌های ساختاری روبرو بود، در مرحله جدید، تمرکز بر سیاست‌گذاری‌های محلی و مشارکت فعال دستگاه‌های متولی در سطح شهرستان است.

در این ساختار جدید، وظایف به دو بخش تقسیم شده است:

• بهره‌برداران: شامل بخش‌های کشاورزی، صنعت و شرب که موظف به کاهش مصرف هستند.
• محافظان: شامل ادارات منابع آب و محیط زیست که مسئولیت حفاظت از کیفیت و کمیت آبخوان‌ها را بر عهده دارند.

طرح بازار آب؛ راهکاری برای بهره‌وری کشاورزی

یکی از محورهای اصلی بحث‌های مدیریتی در کاشمر، اجرای الگوی اختصاصی بازار آب است. برخلاف مدل‌های صنعتی، این طرح با هدف تسهیل تبادل آب میان خود کشاورزان طراحی شده است.

هدف از این طرح، انتقال حق استفاده از آب‌های باکیفیت از اراضی با بهره‌وری پایین به کشاورزان پایین‌دستی است که با آب‌های کم‌کیفیت یا لب‌شور مبارزه می‌کنند. این فرآیند شامل نکات زیر است:

به عنوان نمونه، در هر عملیات تبادل، بخشی از آب خریداری شده مستقیماً مصرف نمی‌شود و برای تقویت و احیای آبخوان‌ها به کار می‌رود تا پایداری منابع در بلندمدت تضمین گردد.

در نهایت، اجرای موفقیت‌آمیز این سیاست‌ها و گذار به سمت مدیریت محلی، می‌تواند علاوه بر بهبود معیشت کشاورزان، امنیت آبی منطقه را در برابر تهدیدات تغییر اقلیم و کم‌آبی تضمین کند.