نقشه راه بنیاد مسکن؛ آیا طرح‌های حمایتی بحران مسکن را حل می‌کنند؟

بنیاد مسکن با اجرای طرح‌های متنوعی نظیر مسکن امید، نهضت ملی مسکن و مسکن استیجاری، تلاش می‌کند بحران مسکن را برای اقشار کم‌درآمد مدیریت کند؛ اما پرسش اصلی این است که آیا این واحدهای ساخته شده، واقعاً برای دهک‌های پایین قابل پرداخت خواهند بود یا خیر؟

بررسی ظرفیت‌ها و چالش‌های تولید مسکن

در حال حاضر، بنیاد مسکن مسئولیت تأمین بیش از ۲۵۰ هزار واحد مسکونی را بر عهده دارد. این حجم از تولید شامل موارد زیر است:

• ۱۹۵ هزار واحد در قالب طرح نهضت ملی مسکن
• ۵۰ هزار واحد در قالب طرح مسکن امید
• حدود ۸۶ هزار واحد در قالب مسکن استیجاری (در دو فاز)

با وجود پیشرفت فیزیکی حدود ۵۵ درصدی پروژه‌ها، کارشناسان هشدار می‌دهند که زمان طولانی اجرای پروژه‌ها می‌تواند به دلیل تورم و افزایش قیمت مصالح، هزینه‌های نهایی را از توان مالی خانوارهای هدف خارج کند.

تجربه جهانی در مدیریت مسکن اجتماعی

برای دستیابی به یک مدل پایدار، نگاه به تجربیات بین‌المللی ضروری است. در این راستا می‌توان به مدل‌های زیر اشاره کرد:

تجربه کشورهای مذکور نشان می‌دهد که صرفِ ساخت‌وساز کافی نیست؛ بلکه باید استطاعت مالی خانوار و نزدیکی محل مسکن به مراکز اشتغال نیز مد نظر قرار گیرد.

مسکن استیجاری؛ گذار از مالکیت به دسترسی

یکی از مهم‌ترین تغییر رویکردها در سیاست‌های جدید، تمرکز بر مسکن استیجاری است. این طرح با پذیرش این واقعیت که همه نمی‌توانند بلافاصله مالک شوند، امکان دسترسی به مسکن مناسب را برای زوج‌های جوان و دهک‌های پایین فراهم می‌کند.

«موفقیت سیاست‌های مسکن نبled تنها با آمار ساخت‌وساز سنجیده شود، بلکه باید مشخص گردد که هزینه نهایی واحد نسبت به درآمد خانوار چقدر است.»

در نهایت، هدف نهایی باید تبدیل شدن از یک پروژه موقت به یک نظام پایدار مسکن باشد که در آن خانوار بتواند از طریق مسکن استیجاری، مسیر رسیدن به مالکیت را طی کند.