ممنوعیت بلوکه کردن تسهیلات بانکی و اجبار به افتتاح حساب نقدی

بانک مرکزی در پی رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، سیاست‌های جدیدی را برای جلوگیری از محدودیت‌های غیرقانونی در فرآیند اعطای تسهیلات اعلام کرد. بر اساس این تصمیم، هرگونه اقدام بانک‌ها در جهت بلوکه کردن تسهیلات یا اجبار مشتریان به افتتاح حساب نقدی به عنوان ضمانت، ممنوع شناخته شده است.

جزئیات رای دیوان عدالت اداری درباره تسهیلات

طبق دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۵۴۷۱۷۰ که در تاریخ ۵ خرداد ۱۴۰۵ صادر شده است، موسسات اعتباری و غیربانکی حق ندارند بخشی از مبلغ تسهیلاتی را که به مشتری اعطا می‌شود، به عنوان ضمانت بلوکه کنند. همچنین، الزام تسهیلات‌گیرندگان به افتتاح حساب نقدی و توثیق آن برای دریافت وام، برخلاف قوانین جاری است.

"تنها در صورتی که تسهیلات‌گیرنده به صورت آزادانه و داوطلبانه اقدام به معرفی حساب یا سپرده خود برای وثیقه نماید، این امر قانونی و قابل قبول است."

اصلاح بخشنامه‌ها و قوانین توثیق سپرده

در پی این رای، بخشنامه شماره ۳۷۵۵۱۷/۰۰ که پیش‌تر از توثیق سپرده‌ها جلوگیری می‌کرد، ابطال و اصلاح شد. اکنون شرایط جدیدی برای استفاده از سپرده به عنوان وثیقه تعریف شده است که شامل موارد زیر می‌باشد:

• وثیقه نقدی باید حتماً در قالب سپرده سرمایه‌گذاری مدت‌دار باشد.
• بانک‌ها موظفند سود علی‌الحساب معادل نرخ بازار را به این سپرده‌ها پرداخت کنند.
• پرداخت سود کمتر از نرخ مصوب، یک تخلف بانکی محسوب شده و مشمول برخورد نظارتی می‌شود.

پایش و نظارت بانک مرکزی بر موسسات اعتباری

بانک مرکزی تأکید کرده است که تمامی موسسات اعتباری باید از دستورالعمل‌های مدیریت ریسک و آیین‌نامه‌های مربوط به تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها پیروی کنند. هدف از این اقدامات، جلوگیری از فشار مالی بر تولیدکنندگان و تسهیل‌گران اقتصادی است.

در نهایت، این تصمیم قضایی و نظارتی گام مهمی در جهت شفاف‌سازی فرآیندهای بانکی و حمایت از حقوق مشتریان در مواجهه با بانک‌ها و موسسات اعتباری است.