دستور جدید بانک مرکزی: ممنوعیت بلوکه کردن تسهیلات بانکی و اجبار به افتتاح حساب

بانک مرکزی در دستورالعمل جدید خود، سیاست‌های مربوط به دریافت وثیقه در فرآیند اعطای وام را بازنگری کرد تا از حقوق تسهیلات‌گیرندگان محافظت شود.

بر اساس رای جدید دیوان عدالت اداری، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری دیگر اجازه ندارند بخشی از مبلغ وام را به عنوان ضمانت بلوکه کنند یا مشتریان را به اجبار به افتتاح حساب نقدی و توثیق آن برای دریافت تسهیلات وادار نمایند.

ممنوعیت اجبار به بلوکه کردن تسهیلات بانکی

طبق اعلام رسمی، بلوکه کردن تسهیلات اعطایی به عنوان ضمانت، اقدامی ممنوع است. این تصمیم در پی صدور دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۵۴۷۱۷۰ از سوی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اتخاذ شده است.

این دستورالعمل جدید تصریح می‌کند که بانک‌ها نباید با استفاده از قدرت خود، تسهیلات‌گیرندگان را مجبور به سپردن وثیقه‌های نقدی کنند. با این حال، اگر فرد به صورت خودخواسته و آزادانه تصمیم به معرفی حساب یا سپرده نقدی خود برای وثیقه داشته باشد، این اقدام قانونی و قابل انجام است.

اصلاح بخشنامه‌ها و ضوابط سپرده‌های وثیقه

در پی این تحولات حقوقی، بخشنامه شماره ۳۷۵۵۱۷/۰۰ که پیش‌تر مانع از توثیق سپرده‌ها می‌شد، اکنون با اصلاحات جدید جایگزین شده است. نکات کلیدی این اصلاحیه عبارتند از:

• نوع سپرده: وثیقه نقدی حتماً باید در قالب سپرده‌های سرمایه‌گذاری مدت‌دار باشد.
• نرخ سود: پرداخت سود علی‌الحساب برای این سپرده‌ها باید دقیقاً معادل نرخ سود سپرده‌های عادی باشد.
• پیگرد قانونی: پرداخت سود کمتر از نرخ مصوب، تخلف محسانی تلقی شده و بانک متخلف مشمول برخورد نظارتی خواهد شد.

تعهد مؤسسات اعتباری به رعایت قوانین جدید

مؤسسات اعتباری و غیربانکی موظف هستند در تمامی مراحل اخذ وثیقه، از آیین‌نامه‌های اجرایی مربوط به تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها و همچنین دستورالعمل‌های مدیریت ریسک اعتباری پیروی کنند.

این اقدامات با هدف شفاف‌سازی فرآیند پرداخت تسهیلات بانکی و جلوگیری از سوءاستفاده از موقعیت بانکی در برابر مشتریان صورت گرفته است.

در نهایت، این دستورالعمل جدید بانک مرکزی گامی مهم در جهت حمایت از حقوق مشتریان و اجرای دقیق احکام دیوان عدالت اداری در حوزه نظام بانکی کشور محسوب می‌شود.