کاهش زمان ترخیص کالاهای اساسی از ۱۹ روز به کمتر از ۳ روز

با اجرای اصلاحات ساختاری در فرآیندهای گمرکی، زمان ترخیص کالاهای اساسی با کاهش چشمگیر، از میانگین ۱۹ روز به کمتر از سه روز رسیده است. این تحول در حالی رخ داده که تأکید شده نظارت‌های فنی و بهداشتی بر سلامت کالاها به هیچ عنوان کاهش نخواهد یافت.

تحول در فرآیند ترخیص کالاهای اساسی

مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران اعلام کرد که کالاهای مرتبط با معیشت مردم، از جمله گندم، برنج، گوشت، دارو، شیرخشک اطفال و روغن خام، همواره در اولویت اصلی قرار دارند. با بهره‌گیری از سیستم مدیریت ریسک، حجم وسیعی از این کالاها اکنون در مسیر سبز گمرکی قرار می‌گیرند.

این تغییر رویکرد به معنای حذف نظارت نیست، بلکه با انتقال برخی کنترل‌های اداری و اسنادی به مرحله پس از ترخیص، سرعت ورود کالا به بازار افزایش یافته است. در واقع، تمرکز بر حذف بروکراسی اداری است تا زمان‌های مرده در فرآیند ورود کالا به حداقل برسد.

تأثیر همکاری‌های بین‌دستگاهی در کاهش زمان ترخیص

کاهش زمان ترخیص کالاهای اساسی تنها محصول عملکرد گمرک نیست؛ بلکه نتیجه همکاری‌های هماهنگ میان نهادهای مختلف است. در این میان، نقش دستگاه‌های زیر ایفا شده است:

• وزارت راه و بانک مرکزی: تسهیل فرآیندهای حمل و نقل و امور بانکی.
• وزارت بهداشت و صمت: تسریع در صدور مجوزهای تخصصی و فنی.
• بانک‌ها: سرعت بخشیدن به صدور ضمانت‌نامه‌ها و تبادل اطلاعات.

نگاه به آینده: گمرک چابک و تعمیم تسهیلات

بر اساس برنامه‌ریزی‌های جاری، تلاش می‌شود این تسهیلات از حوزه کالاهای اساسی فراتر رفته و به کالاهای مورد نیاز واحدهای تولیدی نیز تعمیم یابد. با توجه به اینکه این دو گروه، حدود ۶۰ درصد از کل واردات کشور را شامل می‌شوند، ایجاد یک سازوکار پایدار برای آن‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.

"هدف نهایی ما ایجاد یک گمرک چابک است که ضمن رعایت کامل استانداردهای ایمنی و بهداشت، کالا را با کمترین تشریفات اداری ترخیص کند."

همچنین استفاده از فناوری‌های نوین مانند تجهیزات اسکن پیشرفته و توسعه قابلیت اظهار کالا پیش از ورود، از دیگر برنامه‌های گمرک برای کاهش زمان حضور کالا در بنادر و مبادی ورودی است.

در نهایت، مدیریت هوشمندانه منابع ارزی و اولویت‌بندی کالاهای زنجیره تولید، در کنار کاهش بروکراسی، مسیر را برای یک تجارت روان‌تر و امنیت غذایی پایدارتر هموار خواهد کرد.