روند پیری در مردان و زنان؛ شناسایی دو بازه زمانی بحرانی در بدن

پژوهش‌های جدید علمی نشان می‌دهند که روند پیری در بدن انسان با الگوهای متفاوتی در مردان و زنان رخ می‌دهد و دوره‌های مشخصی وجود دارد که در آن‌ها تغییرات فیزیولوژیک با سرعت بسیار بالایی اتفاق می‌افتد.

تفاوت‌های زمانی در روند پیری مردان و زنان

بر اساس بررسی‌های انجام شده روی داده‌های سلامت بیش از ۱۰۴ هزار فرد، مشخص شده است که نقطه عطف اصلی در روند پیری مردان، بین سنین ۳۵ تا ۴۵ سالگی قرار دارد. در این بازه زمانی، سوخت‌وساز بدن دچار تحولات گسترده‌ای شده و شاخص‌هایی نظیر توده بدنی، تری‌گلیسرید و سطح کلسترول به طور محسوسی افزایش می‌یابند.

برخلاف مردان، در زنان این تغییرات عمیق با تاخیر بیشتری رخ می‌دهد. در واقع، روند پیری در زنان بین ۵۵ تا ۶۵ سالگی، همزمان با دوران یائسگی، شدت می‌گیرد. این دوره با تغییرات هورمونی شدید و افزایش میزان چربی‌های خون همراه است.

نقش مواد شیمیایی خون در تسریع پیری زیستی

محققان دریافتند که تجمع برخی مواد در خون می‌تواند عامل اصلی سرعت گرفتن فرآیند پیری باشد. این مواد شامل موارد زیر هستند:

• گلوکز (قند خون)
• اسید اوریک
• چربی‌های خون
• نشانگرهای تومورال (CEA و HE4)

آزمایش‌های آزمایشگاهی بر روی سلول‌های رگ‌های خوری نشان داده است که قرار گرفتن در معرض سطوح بالای این مواد، مستقیماً منجر به بروز نشانه‌های پیری در سلول‌ها می‌شود.

امکان بازگشت‌پذیری برخی اثرات پیری

یکی از یافته‌های امیدوارکننده این پژوهش، امکان مدیریت و تا حدی بازگشت برخی از اثرات پیری است. نتایج نشان می‌دهد که:

"کاهش فشار متابولیک از طریق اصلاح سبک زندگی و کنترل دقیق قند خون، می‌تواند استراتژی موثری برای کند کردن سرعت پیری باشد."

برای مثال، استفاده از داروی متفورمین در آزمایش‌ها توانسته است اثرات ناشی از افزایش قند خون بر پیری سلول‌ها را کاهش دهد. همچنین، بازگشت به رژیم‌های غذایی سالم و کم‌چرب، بهبودهای قابل توجهی در شاخص‌های پیری کبد ایجاد کرده است.

در نهایت، این مطالعه که در نشریه Nature Aging منتشر شده، بر اهمیت مداخلات پزشکی و سبک زندگی متناسب با جنسیت برای دستیابی به سالمندی سالم تاکید می‌کند.